როგორ განვავითაროთ ბავშვი და შევურჩიოთ სათამაშო – ნატა მეფარიშვილის რეკომენდაციები

პოპულარული

როგორ განვავითაროთ ბავშვი და შევურჩიოთ სათამაშო – ნატა მეფარიშვილის რეკომენდაციები

7 ივნისს გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ ბავშვების განვითარებას მიეძღვნა. რა ასაკში უნდა დაიწყოს ბავშვმა სათამაშოებით თამაში, როგორ უნდა შევარჩიოთ ისინი ასაკის მიხედვით, როგორ იზომება ბავშვის ინტელექტუალური განვითარება თამაშის მიხედვით, რომელია ფუნქციური და განსავითარებელი სათამაშოები, რატომ გახდა ბოლო დროს პოპულარული ტყლარწი და სპინერი და რა როლს ასრულებს წიგნი ბავშვის მეტყველების ჩამოყალიბებაში – ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში ილიას უნივერსიტეტის პროფესრომა, ბავშვთა კლინიკურმა ფსიქოლოგმა ნატა მეფარიშვილმა ისაუბრა. საინტერესოა, რომ ბავშვის განვითარების ყველა ეტაპზე მშობლებს კონკრეტული რეკომენდაციების მიღება ბავშვის განვითარების ინსტიტუტშიც შეუძლიათ, რომელიც ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბაზაზეა შექმნილი.

რა ასაკიდან სჭირდება პატარა სათამაშო?

სათამაშო არის ძალიან მნიშვნელოვანი ნივთი, რომელიც ბავშვის განვითარებას უწყობს ხელს და ზოგადად თამაში არის ის აქტივობა, რომელიც ბავშვის ასაკის ძირითადი შემადგენელია. ბავშვი თამაშობს ჩვილობის ასაკშიც, მიუხედავად იმისა, რომ არ აქვს მოტორული უნარები ისე განვითარებული, რომ შეძლოს სათამაშოს ხელში დაჭერა. ამისათვის მას სჭირდება კონკრეტული მოტორული უნარები, კერძოდ უნდა შეეძლოს ტაცება, ჩაჭიდება და ა.შ. სათამაშოს შემოტანა მის ფიზიკურ გარემოში შესაძლებელია ძალიან ადრეული პერიოდიდან და ეს შეიძლება იყოს ერთი თვის ასაკი. მანამდე ბავშვები თამაშობენ საკუთარი სხეულის ნაწილებით, ან ერთობიან ახლობელი ადამიანების, დედების, ან მომვლელების სახის ნაკვთების თვალიერებით. მნიშვნელოვანია, მშობელს წინასწარ ჰქონდეს ინფორმაცია, თუ რა ტიპის სათამაშო უნდა შეარჩიოს და როგორ ეთამაშოს მას. იმის განცდა, რომ თამაში მარტივი აქტივობაა და ეს ყოველთვის ყველას გამოუვა, ბოლომდე სწორი არ არის. შესაძლებელია, თამაშის, როგორც უნარის ჩამოყალიბება და განვითარება. ამისთვის მშობლებს ცოტა მეტი დაფიქრება სჭირდებათ. სათამაშო არის განსხვავებული ასაკის მიხედვით და იმის მიხედვით თუ რა ფუნქციას ავითარებს ის.

ადამიანის განვითარება რამდენიმე კომპონენტისგან შედგება, ეს არის ემოციური და სოციალური განვითარება, მოტორული განვითარება და მეტყველება.

უნდა აღინიშნოს, რომ მოტორიკას თავისი ნაწილები აქვს – ე.წ. მსხვილი მოტორიკა, რომელიც მსხვილი კუნთების აქტივობას გულისხმობს და დახვეწილი მოტორული უნარები, რომლებიც ხელის თითებით მანიპულაციას მოიცავს – ეს ყველაფერი ადამიანის ნორმალურ განვითარებას განაპირობებს. თითოეული ამ ფუნქციის განვითარებისთვის ბავშვს სჭირდება სათამაშო, გარდა იმისა, რომ მას სჭირდება კომუნიკაცია და ადეკვატური სოციალური გარემო.

დღეს ბაზარზე სათამაშოების ძალიან დიდი არჩევანი გვაქვს, როგორი უნდა იყოს პირველი სათამაშო?

უნდა დავაკვირდეთ ჩვენი ბავშვის ინდივიდუალური განვითარების მაჩვენებელს. პირველი სათამაშო, რომელიც მას გამოადგება, შეიძლება იყოს დაფიქსირებული მის საწოლზე. ასეთი ტიპის სათამაშო გამოსცემს ხმას, ტრიალებს და არის მკვეთრი ფერის. სასურველია იყოს რბილი ქოსვილისგან დამზადებული, რადგან ეს სათამაშო მოგვიანებითაც დაგვჭირდება, როდესაც პატარა 3-5 თვის ასაკში ხელის ჩაჭიდებას ისწავლის, არ დაიზიანებს სხეულს.

მნიშვნელოვანია სათამაშოს მასალის შემადგენლობა, სათამაშოები, რომლებიც მავნე პლასტმასს არ შეიცავენ, უფრო ძვირია, მაგრამ სჯობს ჩვენს შვილს რამოდენიმე ხარისხიანი სათამაშო ჰქონდეს, ვიდრე ბევრი და უხარისხო. ხარისხის დადგენა შესაძლებელია მწარმოებელი ქვეყნისა და ფასის მიხედვით, რა თქმა უნდა.

ყოველდღიურად ბავშვს ახალი უნარები ემატება, როდის უნდა გადავიდეთ შემდეგ ეტაპზე და რა უნდა იყოს მეორე ეტაპის სათამაშო?

მას შემდეგ, რაც პატარა დათვალიერებას კარგად ისწავლის და შეუძლია ოდნავ თავის ტრიალი და ცხადია, თავის ტრიალს თავისი კუთხეები აქვს, თუ რამდენი გრადუსით ატრიალებს, შემდეგ მოდის ე.წ. ხელის გაწვდენის აქტივობა, რომელიც მსხვილი მოტორული აქტივობაა და ამას თან მოყვება დახვეწილი მოტორული აქტივობის ნიუანსები, ამ დროს თითი უნდა იყოს ჩართული.

თუ ბავშვს ჩვენს თითს მივაწვდით და ის მას ეჭიდება, ეს რეფლექსური ჩაჭიდებაა და თუ გამოვქაჩავთ, სავარაუდოდ არ გვიშვებს. ეს მოძრაობა ნიშნავს იმას, რომ ჩვენ შეგვიძლია მივაწოდოთ სათამაშო ზომიერი სახელურით, რომელსაც ბავშვი ჩაეჭიდება. რადგან თვალისა და ხელის მოტორიკის კოორდინაცია დახვეწილი არ არის, ის სავარაუდოდ იწყებს სათამაშოს ქნევას არა მიზანმიმართულად და ეს მას ეხმარება თვალისა და ხელის მოძრაობა ერთმანეთს დაამთხვიოს. თუ სათამაშო ჩხარუნაა და ასეთიც უნდა იყოს დასაწყისში, ხმა ყურადღებას მიიქცევს და ხელს, რომელშიც სათამაშო აქვს, თვალისკენ წაიღებს. სათამაშოს მოძრაობა და ხმა იწვევს გართობასაც, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, თვალი-ხელის მოტორული კოორდინაციის განვითარებისთვის.  ნელ-ნელა ის ისწავლის, რომ უნდა დაიჭიროს ხელი თვალის წინ და სათამაშო კარგად დაათვალიეროს. სათამაშო გარდა წაგრძელებულ სახელურისა, შეიძლება ოდნავ მომრგვალებული იყოს და თითებით კარგად ჩაეჭიდოს. შეიძლება იყოს ზანზალაკებიანი რბილი ბურთები. ძალიან მნიშვნელოვანია ხმის, ფაქტურის, ფორმისა და ფერის კომბინაცია იყოს წარმატებული.

წითელი, მწვანე, ყვითელი არის ძირითადი ფერები პირველ სათამაშოებში, განსაკუთრებით მძაფრი რეაქცია აქვთ წითელ ფერზე და ადვილად ამჩნევენ. შემდეგ, 6-7 თვიდან შემოდის ისეთი სათამაშოები, როდესაც ბავშვი ჯდება და თვალისა და ხელის კოორდინაცია უკვე დახვეწილია. ამ დროს შეგვიძლია შემოვიტანოთ ე.წ. ფიშერის პირამიდა. ეს არის ნაძვის ფორმის ჩამოსაცმელი სათამაშო, რომელიც კონსტრუქტული სათამაშოების რიგში შედის. კონსტრუქტულია სათამაშო რომელიც აწყობასა და აშენებაზეა ორიენტირებული და მინდა გითხრათ, რომ თამაშის ეს ფორმა დიდხანს მიყვებათ ბავშვებს, მოზრდილ ასაკამდე და ეს შეიძლება დასრულდეს ფაზლისა და წვრილი ”ლეგოს” აწყობით, რაც ასევე კონსტრუქტულია.

ამ ასაკში ბავშვს არ მოეთხოვება რომ აწყობდეს პირამიდას, მთავარია იყოს მცდელობა. შესაძლოა მშობლის აწყობილი პირამიდა ამოაყირავოს და დაშალოს. თავიდან, სანამ აწყობას ისწავლის, ადამიანების უნარები გათვლილია იმაზე, რომ აწყობილი დაშალოს და თუკი ბავშვი აწყობილ ფიშერის პირამიდას შლის, ეს ნორმაა და ყველაფერი კარგადაა.

 

რა ასაკში უნდა ააწყოს ბავშვმა ფიშერის პირამიდა?

გააჩნია ბავშვის განვითარებას. ერთი წლის ასაკიდან, როდესაც ის ფეხს კარგად იდგამს და აქვს თამაშის პრაქტიკული გამოცდილება. ყველაფერი დამოკიდებულია პრაქტიკაზე და იმაზე, რამდენად ხშირად ეთამაშებიან პატარას. თუ მას ასწავლიან ფიშერის პირამიდის აწყობას და დასაწყისში ეს არის მაქსიმუმ 5-6 რგოლი, შესაძლოა, პატარამ თანმიმდევრობა ვერ განსაზღვროს, მაგრამ მთლიანად შეავსოს ღერძი. მოგვიანებით შეეცდება, რომ ზომებიც გაითვალისწინოს და თუკი 5 რგოლიანი ფიშერი კარგად აითვისა, გადავიდეს უფრო მაღალ ფიშერზე. შეიძლება შემოვიდეს ”კუბიკები”, ალბათ გინახავთ რბილი კუბები, რომლებსაც კარი ეღება და რაღაც უნდა გამოიღო. 1 წლის ასაკში 2-3 კუბის ერთმანეთზე დადება ნორმაა. 2-3 წლის ასაკში იზრდება 5-6 კუბამდე.

როდესაც ფსიქოლოგები ბავშვის ინტელექტუალურ განვითარებას ვაფასებთ ხოლმე, სწორედ იმას ვარკვევთ, თუ რამდენი კუბის აწყობა შეუძლია თანმიმდევრულად მას კონკრეტულ ასაკში.

მნიშვნელოვანია გათვალისწინებული იყოს კუბის ფორმა და ზომა. კუბი, რომელსაც არ აქვს ჩასასმელი და ადვილად ჯდება ერთმანეთზე, ისე რომ სიზუსტის დაცვა მაინცდამაინც საჭირო არ არის, არის სწორედ ის, რაც მან უნდა შეძლოს. თუ აწყობაში გამოცდილება არ ექნება, ალბათობა იმისა, რომ ამას დამოუკიდებლად გააკეთებს, ნაკლებია. ის უნდა ხედავდეს მშობელს, როგორც მოდელს და უნდა ბაძავდეს მას.

თქვენ ხშირად ამბობთ, რომ მნიშვნელოვანია გავახმოვანოთ ყველაფერი, რასაც ვაკეთებთ, რატომ?

მეტყველება ადამიანის განვითარებაში მნიშვნელოვანი ფუნქციაა და ისევე როგორც მოტორული უნარები, ან სოციალური კომუნიკაციის უნარები ან ემოციური სფერო, თანმიმდევრულად უნდა განვითარდეს. თუ არ ვისმენთ სხვების მეტყველებას, ცხადია, რომ გვიჭირს ამის ათვისება იმიტომ , რომ მეტყველების შესწავლა ხდება სხვისი ნათქვამის მოსმენით და მცდელობით, რომ გავიმეოროთ.

მნიშვნელოვანია რამდენ ენას ვისმენთ ერთდროულად და რამდენად აქტიურია ის ადამიანი, ვინც დიდ დროს ატარებს ბავშვთან და ესაუბრება თუ არა მას ისე, როგორც საჭიროა.

ჩვენს ქვეყანაში ძიძების საგანმანათლებლო სისტემა არ არსებობს და ძიძა შეიძლება იყოს ნებისმიერი ადამიანი, რომელსაც მინიმალური გამოცდილება აქვს. ძიძების საყურადღებოდ მინდა ვთქვა, რომლებიც ამ ბოლო წლებში ძირითადი მომვლელები არიან, მნიშვნელოვანია მას ჰქონდეს ცოდნა ბავშვის განვითარების თვალსაზრისით. ძიძას, რომელსაც ალბათ თავისი პრობლემა აქვს, იღლება  და მიიჩნევს, რომ ერთი წლის ასაკის ბავშვი მაინც ვერ გაიგებს საუბარს,  ურჩევნია იყოს ჩუმად. თუ დაბადებიდანვე არ ვახმოვანებთ იმას, რასაც ვფიქრობთ, არ მოხდება ბგერების ერთმანეთზე გადაბმა და სიტყვის წარმოება. უნდა მოხდეს თითოეული მარცვლის წახალისება. თუ ბავშვი ტიტინებს, უნდა ჩავეხუტოთ, შევაქოთ და მომავალში ტიტინი გარდაიქმნება სიტყვებად.

შეგვიძლია თუ არა ჩვენ თვითონ შევაფერხოთ მეტყველების განვითარება?

რა თქმა უნდა, ჩვენ შეგვიძლია მიზანმიუმართავად შევაფერხოთ იმიტომ, რომ არ ვიცით, რომ უნდა ვეკონტაქტოთ, არ ვიცით, რომ ბევრ ენაზე მეტყველება არ უნდა მოვასმენინოთ, არ ვიცით, რომ არ უნდა დავსვათ კომპიუტერთან და ტელევიზორთან, არ ვიცით, რომ მათ ზემოდან კი არ უნდა ველაპარაკოთ, არამედ მათ დონეზე უნდა ჩავიდეთ და თვალებში უნდა ვუყუროთ, არ ვიცით, რომ ნებისმიერი ბგერა უნდა წავახალისოთ ღიმილით, ტაშის დაკვრით. ამ ყველაფერმა შეიძლება პირდაპირ გამოიწვიოს მეტყველების განვითარების შეფერხება და საკმაოდ გაიზარდა იმ ბავშვების რიცხვი, რომლებსაც აქვთ მეტყველების განვითარების შეფერხება. მიზეზი მხოლოდ ერთია, მათ გარშემო მშობლები არ არიან საკმარისად აქტიურნი, რომ ბავშვმა მეტყველება განივითაროს. როდესაც ბავშვი თამაშობს, ყველა მოქმედება უნდა გავახმოვანოთ, მარტო ხელი რომ მივადოთ ცხვირზე და არ ვუთხრათ, რომ ეს ცხვირია, ვერ ისწავლის ბავშვი სახელდებას.

რა უნდა ისწავლოს ბავშვმა წიგნების დახმარებით, რა ასაკიდან უნდა შემოვიდეს წიგნი ბავშვის ცხოვრებაში ან როგორ უნდა მოვიქცეთ, თუ ბავშვი არ ინტერსდება წიგნებით?

ეჭვი მეპარება, რომ არსებობდეს ბავშვი, რომელსაც წიგნი არ აინტერესებს, მაგრამ არსებობენ მშობლები, რომლებიც შესაბამისად ვერ აინტერესებენ ბავშვს წიგნით. წიგნი დასაწყისში შეიძლება იყოს რბილი ქსოვილის და მასში გამოსახულ ერთ ფიგურას მშობელი ან მომვლელი შეეხოს და თქვას, რომ ეს არის მაგალითად გოგო, ან ბურთი, ან ძაღლი და ა.შ. არის ბანაობის დროს გამოსაყენებელი წიგნი  და ამითაც შეგვიძლია გავართოთ. როგორც კი ბავშვი ჯდება აბაზანაში, უკვე შეგვიძლია მას წყლის წიგნი მივცეთ. თავდაპირველად სასურველია სქელფურცლიანი წიგნები, თუკი პატარას მივცემთ თხელფურცლიან წიგნს, ის მას ვერ გადაშლის და დაკარგავს ინტერესს. თუკი წიგნი სქელი ფურცლებისგან შედგება და მისი გადაშლა მარტივია, იმის ალბათობა, რომ კიდევ და კიდევ გამოიყენებს, მაღალია. ორი ასაკისთვის შეგვიძლია დავათხელოთ წიგნის ფურცლები. ასევე, არის წიგნები, რომელშიც სენსორულთან დაკავშირებული აქტივობებია, მაგალითად ძაღლი, რომელსაც შიგნით ბეწვი აქვს, ან გოჭი, რომელსაც აქვს ხაოიანი ზედაპირი და შეხებით შეგრძნებები ადამიანს ავითარებს და უფრო საინტერესოს ხდის პროცესს. რაც უფრო  ემატება ბავშვს ასაკი, შეგვიძლია გავახმოვანოთ პატარ-პატარა მოთხრობები. წიგნის სიყვარული ჩვილობიდან იწყება.

როდიდან არის რეკომენდებული ზღაპრის მოყოლა ძილის წინ?

ეს შეიძლება იმის მიხედვით გავაკეთოთ, რამდენად გვისმენს  და დაინტერესებულია. 1.5 წლის შემდეგ რიგი ბავშვები უსმენენ ზღაპრებს, თუმცა, უნდა იყოს მოკლე, მარტივი და ნაცნობი სიტყვებით გადმოცემული. ყველაფერი დამოკიდებულია უფროსზე, მათ შორის ბაგა-ბაღის აღმზრდელებზეც. საჭიროა თამაშის ცოდნა, პატარების განვითარების ეტაპების ცოდნა. თუ ისეთივე დონის უფროსი არ დახვდა ბავშვს ბაღში, როგორიც ჰყავს ოჯახში, შეიძლება განვითარება შეფერხდეს.

რა სათამაშო უნდა ჰქონდეს პატარას ერთი წლის შემდეგ და რა ასაკიდან უნდა დაიწყოს მან ხატვა და ძერწვა?

ბავშვი ზრდასთან ერთად ინვითარებს მოტორულ უნარებს, როგორც კი ხოხვიდან გადადის სიარულზე და შეუძლია ნივთების კარგად დაჭერა, ეს ნიშნავს, რომ მისი მოტორული უნარები ისე განვითარდა, რომ უნდა შეიცვალოს მისი სათამაშო არეალი. ის ცდება შემოფარგლულ არეალს და გადაადგილდება სახლში. პირველი აქტივობები, რომელიც შეიძლება პატარამ განახორციელოს, შეიძლება იყოს ბურთზე ფეხის დარტყმა და ბურთის ზომა უნდა შეესაბამებოდეს მის ასაკს, რომ ადვილად დაარტყას ფეხი. ორი წლის შემდეგ ბავშვები იყენებენ ისეთ სათამაშოებს, რომლებიც მოძრაობენ, ეს მათთვის ძალიან სახალისო აქტივობაა. პულტიანი მანქანები ხშირად ისეთი კარგი არ არის მოტორული უნარების განვითარებისთვის, როგორც ის ავტომობილები, რომლებიც ბავშვებმა თავად უნდა ამოძრავონ. მნიშვნელოვანია სათამაშო, რომელიც ვიბრირებს, სათამაშო რომელიც ხმას გამოსცემს, ან ფერებს იცვლის. შემოდის ისეთი აქტივობა, როგორიც არის ქვიშაში თამაში, შევუძინოთ ნიჩაბი, ვასწავლოთ მისი გამოყენება, კონტეინერში ქვიშის ჩაყრა-გადმოყრა. 2 წლიდან შეიძლება შემოვიდეს ცომი, პლასტელინი, ან ნივთიერება რომელიც იწელება და იღებს ფორმას. შეიძლება ტყლარწიც, თუმცა მნიშვნელოვანია ხარისხი, რადგან შეიძლება ბავშვმა პირში ჩაიდოს. თუ არ გვაქვს საშუალება, შევიძინოთ ხარისხიანი ტყლარწი ან საძერწი მასალა, შეგვიძლია ცომი მოვამზადოთ და ფერები თავად მივცეთ. საინტერესოა, თიხაზე მუშაობაც. ორი წლიდან ბავშვს უნდა მივცეთ ფანქარი, რომელიც კვალს ადვილად ტოვებს და შედეგის მიღება პატარასთვის ძალიან მნიშვნელოვანია. თუკი ისეთ ფანქარს მისცემთ, რომლსაც ძლიერად სჭირდება დაჭერა და პატარას არ გამოუვა კვალი დატოვოს, დაკარგავს ინტერესს.

რა ასაკში უნდა ხატავდეს ბავშვი კონკრეტულ ფიგურებს, მაგალითად ბურთს…

სამი წლის ასაკის შემდეგ უკვე შესაძლებელია შეკრას ბურთის წრე. ისინი ამ ასაკში ხატავენ ე.წ. „კარაკულებს”, ტალღის, ან წრის მაგვარ ფიგურებს. მნიშვნელოვანია ხელის საღებავები, შესაძლებელია მივცეთ ფუნჯი და გუაში. ჩვენი როლი ძალიან მნიშვნელოვანია, იმიტომ რომ დაისვრება, იმიტომ რომ კედელს დასვრის და არ მივცემთ საღებავს, ეს არის ის, რითიც ვაფერხებთ ჩვენი შვილების განვითარებას.

რა დრო უნდა გაატაროს მშობელმა ბავშვთან?

პრაგმატულად რომ გამოვთვალოთ ეს დრო და რეცეპტივით გამოვწეროთ, რა დრო სჭირდება ბავშვს ემოციური სიჯანსაღისთვის – შაბათ-კვირას საჭიროა 3-4 საათი და სამუშაო დღებში მინიმუმ ნახევარი საათი, რომლის დროსაც მშობელი შვილთან დროს აქტიურად ატარებს, აქ იგულისხმება მხოლოდ ბავშვთან გატარებული დრო და არა პარალელურად ტელეფონზე საუბარი, ან საჭმლის მომზადება.

აკვიატებული სათამაშოების თემას რომ შევეხოთ, ნივთები, რომლებიც განსაკუთრებულად უყვართ პატარებს, რა არის ამის მიზეზი?

ბავშვს, რომელსაც მხოლოდ ერთი სათამაშოთი უყვარს თამაში, უნდა დავაკვირდეთ რამდენ ხანს გრძელდება და რამდენად ერთგვაროვანია ეს. თუ ბავშვი მხოლოდ მანქანებით თამაშობს 4-5 თვის განმავლობაში და ნებისმიერი სხვა სათამაშო არ შედის მისი ინტერესის სფეროში, უნდა წავიდეთ სპეციალისტთან, რადგან ვიწრო ინტერსები ახასიათებს კონკრეტული ტიპის დარღვევებს. თუკი პატარა ინტერესდება კონკრეტული სათამაშოთი გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, ეს პრობლემა არ არის, თუ ბავშვი იძინებს რომელიმე კონკრეტული სათამაშოთი, ასევე არ არის პრობლემა, რადგან მათ სჭირდებათ სათამაშოები თავის დასამშვიდებლად.

არსებობს „დამამშვიდებელი სათამაშოები“, რომლებიც იმისთვის არის, რომ ჩვილობიდან დავუდოთ პატარას და მან დაიძინოს. ეს არის ოთხკუთხა „პლუშის“ ნაჭერი, რომელსაც შუაში სათამაშო აქვს. მიიჩნევა, რომ დედის გვერდით დაძინება 4-5 წლის ასაკში ნორმა არ არის და რაიმე ნივთით დაძინების ჩვევა უნდა ჩამოვუყალიბოთ. ეს შეიძლება იყოს დედის რაიმე სამოსი, ან საბნის კიდე და ა.შ.

რა სიხშირით უნდა ვუყიდოთ ბავშვს სათამაშო?

ამ სიხშირის შერჩევაზე ერთმნიშვნელოვნად გამიჭირდება პასუხის გაცემა, თუმცა, თუ ბევრი სათამაშო აქვს ბავშვს, ეს დაბნეულობას იწვევს. ამიტომ მე ვურჩევ მშობლებს, სათამაშოების ნაწილი დამალონ და გარკვეული პერიოდის შემდეგ გამოვაჩინოთ, რომ სიახლის განცდა ჰქონდეს.

ყოველ ჯერზე სახლში დაბრუნებისას სათამაშო არ სჭირდება, რადგან სათამაშოს მიღება, კონკრეტული პირობების გარეშე, იწვევს იმას, რომ ბავშვი დგას კართან და ელის რა მოუტანეს. სათამაშოს უნდა ჰქონდეს წახალისების ფუნქცია.

სათამაშო, რომელიც დღეს ძალიან პოპულარულია – სპინერი. რამ გამოიწვია მისი პოპულარობა?

ცოტა ხნის წინ ტყლარწის ბუმი გვქონდა, ახლა სპინერის ბუმია. ჩვენ გვყავს ოთახის ბავშვები, რომლებსაც სენსორული სტიმულაცია აქვთ მინიმალური. ბავშვებს არ აქვთ შესაძლებლობა შეეხონ ხეებს, ბალახს, მიწას და ა.შ. ეს საჭიროა იმისთვის, რომ შეხებით აღიქვან სამყარო. როდესაც მსგავსი გამოცდილება არ არის, სახეზეა სენსორული დეფიციტი, ეს ნიშნავს იმას, რომ თუ სტიმულები საკმარისი არ გვაქვს, ვეძებთ რაღაცას, რაც ძალიან ჰგავს თვით სტიმულაციას, ანუ მე თვითონ ვპოულობ აქტივობას.

მეცნიერულად არ არის დადასტურებული, მაგრამ არის მოსაზრება, რომ კონკრეტული პრობლემების შემთხვევებში, როგორიც არის ყურადღების დეფიციტი, აუტიზმი ან ჰიპერაქტიურობა, სპინერი იწვევს სენსორული დეფიციტის შევსებას, ადამიანი ატრიალებს და შეუძლია კონცენტრირდეს საგანმანათლებლო აქტივობაზე. თუკი ბავშვს პრობლემა არ აქვს და ბავშვის მიერ სპინერის გამოყენება შემაწუხებელი ხდება და პირიქით, ხელს უშლის კონცენტრირებაში, ბავშვს უნდა ავუხსნათ, სჭირდება თუ არა და როდის უნდა გამოიყენოს.

დაახლოებით იგივეა, რომ უნდა შევზღუდოთ კომპიუტერთან გატარებული დრო. მნიშვნელოვანია სჭირდება თუ არა კონკრეტულ ბავშვს და არ ვთქვათ რომ ან კარგია, ან მავნეა. სპინერი რატომ უნდა იყოს ან ძალიან კარგი, ან ცუდი, ამას მე ვერ ვხვდები, ეს არის მარკეტინგული ხერხი და ეს ბუმი აუცილებლად ჩაივლის. ყველა ბავშვს უჭირავს იმიტომ, რომ ბავშვები ბაძავენ ერთამანეთს.

რა მნიშვნელობა აქვს ურთიერთობას სხვა ბავშვებთან, სადაც სწავლობენ როგორც კარგ, ასევე ცუდ თვისებებს…

მას შემდეგ რაც ბავშვი მეტყველებას და მოტორიკას კარგად განავითარებს, სხვა სოციუმში მოხვედრა ძალიან მნიშვნელოვანია. როდესაც ბავშვი გაიზრდება, განვითარდება, მას სჭირდება განივითაროს უნარები, სათამაშოების მიცემა, არ მიცემა, რიგის დაკავება და ა.შ. ამას სწავლობს სწორედ სხვა სოციუმში – ეზოსა და საბავშვო ბაღში.

ანიმაციური ფილმების გავლენა ბავშვის განვითარებაზე – ხშირად მშობლები არ ეთანხმებიან ფსიქოლოგების მოსაზრებას, რომ სასურველია ეკრანთან გატარებული დროის შეზღუდვა, რადგან ბევრ რაიმეს სწორედ ასე სწავლობენ…

ეკრანის როლს ვერ გამოვრიცხავთ, რადგან არსებობს სპეციალური ფილმები, რომლებიც ანგარიშის უნარს, ფერების, ფორმების აღქმას ავითარებენ. ერთი წლის შემდეგ შეგვიძლია ბავშვს ვაყურებინოთ კადრები 5-10 წუთის განმავლობაში მშობლიურ ენაზე, ან სადაც არ არის მეტყველება გამოხატული.

წლის შემდეგ საათობით ბავშვის ეკრანთან დასმა, სადაც  არამშობლიურ ენაზე გადის მულტფილმი გაუგებარი სიუჟეტით, არაფრის მომტანია. თუ მათ ესმით არამშობლიურ ენაზე საუბარი, ისინი ითვისებენ და იწყებენ რუსულად და ინგლისურად საუბარს. თუ ბავშვს მშობლიური ენის ლექსიკური მარაგი კარგად არ აქვს განვითარებული, ამან შეიძლება შეაფერხოს განვითარება.

სამ წლამდე ასაკის ბავშვისთვის საჭიროა გადაცემის შერჩევა, სიმღერა მშობლიურ ენაზე. სამი წლის შემდეგ არსებობს სპეციალური რგოლები, რომლებიც რაოდენობის, ფერების უნარებს ავითარებს და რადგან ქართულად ასეთი რგოლები ცოტაა, სჯობს ჩვენ ვეკონტაქტოთ. თუ 4-5 წლის ასაკში ბავშვის მეტყველება განვითარებულია, შემოიტანეთ რომელი ენაც გსურთ, მაგრამ მხოლოდ თამაშის ფორმით. არ ვფიქრობ, რომ სამი წლის ასაკიდან რამდენიმე ენა უნდა ისწავლოს ბავშვმა. 6-7 წლის ასაკშიც მზად იქნება ბავშვის ტვინი კარგად აითვისოს ენები. თუ ბავშვი ინფორმაციულად გადაიტვირთება პატარა ასაკში, შეიძლება მოხდეს „ტიკების“ გამოწვევა, საწოლის დასველება, შფოთვა და ა.შ.

არაერთი მოსაზრება არსებობს მულტფილმებთან დაკავშირებით, რა განაპირობებს იმას, რომ მაგალითად ”მაშა და დათვი”, ”გოჭი პეპა” ასეთი პოპულარულია…

შეიძლება, მაგრამ ზომიერად. არ მინახავს არსად მტკიცებულებებზე დამყარებული კვლევა, რომ პეპა, ან მაშა აზიანებენ ბავშვის განვითარებას. თუკი 2-3 საათის განმავლობაში ბავშვი უყურებს მაშას, პატარას აქვს უნარი მოახდინოს ქცევების კოპირება, რა თქმა უნდა ის მოიქცევა მაშასავით, ამიტომ შეავსეთ დრო არა მხოლოდ პეპათი და მაშათი. უნდა უყუროთ მულტფილმებს ბავშვებთან ერთად და პასუხი გასცეთ იმ შეკითხვებს, რაც პატარს ამ დროს გაუჩნდება.

რჩევები /

|

8 ივნისი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => nata-mefarishvili
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 137258
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => nata-mefarishvili
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 137258
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 10720
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => nata-mefarishvili
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => nata-mefarishvili
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (137258) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (22315,10720)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 309284
                    [post_author] => 23
                    [post_date] => 2018-11-27 13:34:54
                    [post_date_gmt] => 2018-11-27 09:34:54
                    [post_content] => გადაცემის ლაივი LIVE

ვინც ორსულობას გეგმავს, იცის რას ნიშნავს ფრაზა - ფოლიკულის მონიტორინგი და ოვულაცია. როგორ მუშაობს ეს სქემა, რა უნდა ვიცოდეთ ჩასახვის კალენდარის შესახებ, რა საგანგაშო სიმპტომებს უნდა მივაქციოთ ყურადღება და რატომ - ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“  მრავალპროფილური სამედიცინო კლინიკის „ინოვა“  გინეკოლოგიური ამბულატორიის ხელმძღვანელმა, მეან-გინეკოლოკმა ეკა ისაკიდმა ისაუბრა.

ქალბატონო ეკა, როგორც წესი, მოზარდი გოგონების გინეკოლგთან ვიზიტის აუცილებლობა დგება მაშინ, როდესაც მშობელი ამჩნევს პრობლემას. რა სიმპტომების დროს უნდა მივმართოთ ექიმს?

ჩვენ ვეხებით ძალიან საინტერესო თემას, პუბერტატულ პერიოდს, რომელიც იწყება 11 წლიდან და 15 წლამდე გრძელდება. ამ დროს იწყება სქესობრივი მომწიფების პირველადი ნიშნების დემონსტრირება, ეს არის სარძევე ჯირკვლების ზრდა, თმიანობა ბოქვენზე და იღლიების ფოსოში. ნაადრევი სქესობრივი მომწიფება წარმოადგენს პრობლემას, რომელსაც მშობელმა აუცილებლად უნდა მიაქციოს ყურადღება. ნაადრევი მომწიფების დროს გამოვლენილი სიპტომების შემთხვევაში, - ესაა  8-9 წლის ასაკში სარძევე ჯირკვლის გაზრდა, თმიანობა ადრეულ ასაკში -  მშობელმა  უნდა მიმართოს სპეციალისტს.

რაც შეეხება პუბერტატულ ასაკს, მშობლებს მინდა მოვუწოდო, რომ მათ გააფრთხილონ გოგონები მენარხეს  ანუ პირველი მენსტრუაციის შესახებ, რათა ეს არ აღმოჩნდეს სტრესი მოზარდისთვის - ძალიან ხშირად ხდება მენსტრუაციული ციკლის დარღვევა თუნდაც ამის ფონზე. საჭიროა პირველი მენსტრუაციის დადგომამდე ფსიქო-ემოციური მომზადება, ჰიგიენური წესების დაცვის სწავლება და ა.შ.

რა არის ყველაზე საყურადღებო პირველ რიგში. საყურადღებოა მენსტრუალური ციკლის დიაპაზონი.  ნორმად ითვლება 21 დღიდან 35 დღემდე, იგულისხმება შუალედი მენსტრუაციის დაწყებიდან შემდეგი მენსტრუაციის დაწყებამდე. თუ მოზარდის შემთხვევაში ცდება ამ პერიოდს, მშობელმა ეს არ უნდა უგულვებელყოს.

რაც შეეხება ციკლურობას, მშობელი ხშირად ზრუნავს, დარდობს, მოჰყავს გინეკოლოგთან.  რომ არ იყოს ნაადრევი მომართვიანობა სპეციალისტთან, ერთი წელი, წელიწადნახევარი მოზარდის ორგანიზმს უნდა ვაცალოთ, რათა მენსტრუაციული ციკლის რეგულარობა ორგანიზმმა თავად ჩააყენოს მწყობრში.

ძალიან ხშირია შემთხვევები, როდესაც პუბერტატულ ასაკში  ვლინდება ჭარბთმიანობა, ცხიმოვანი ქსოვილის ჭარბი განვითარება, მამაკაცური ტიპის გათმიანება, ხმის დაბოხება. ასეთ დროს მშობელმა აუცილებლად უნდა მიმართოს გინეკოლოგს.

ასევე საყურადრებოა, როდესაც მოზარდს აქვს მენარხე, ანუ ის მენსტრუირებს, მაგრამ არ აქვს სქესობრივი მომწიფების ნიშნები,- ესეც ძალიან საყურადღებოა და ამ შემთხვევაშიც უნდა მივმართოთ სპეციალისტს. ყველაზე ხშირია მენსტრუალური ტკივილი. ხშირად მოგვმართავენ მშობლები და გვეუბნებიან, რომ ეს არის გენეტიკური, მეც ასე მქონდა... გენეტიკურ ფაქტორს, რა თქმა უნდა, არ უარვყოფ, თუმცა ეს დიფერენცირებული უნდა იყოს თავად გინეკოლოგის მიერ, რათა გამოირიცხოს ბევრი სხვა დაავადება, რომელიც იწვევს ამ მენსტრუალურ ტკივილს. ეს არის ძირითადი სიმპტომები რასაც უნდა მიაქციოს მშობელმა ყურადღება.



 ბოლო დროს ხშირია  მენსტრუალური ციკლის დარღვევები, უნდა გვეშინიოდეს თუ არა ჰორმრი პრეპარატებით მკურნალობის?

საერთოდ არ არის საშიში, მთავარია სწორი დიაგნოზი დაისვას და სწორი პრეპარატი დაინიშნოს. ყველას მინდა ვუთხრა, რომ ჰორმონალური სამკურალო პრეპარატების დანიშვნა ხდება მენსტრუალური ციკლის დარღვევის დროს. ლოგიკურად რომ ვიმსჯელოთ, რა იწვევს მენსტრუალური ციკლის დარღვევას? თუ სწორი დიაგნოზი იქნა დასმული, რომ დადასტურებულად ჰორმონალური დისბალანსის შედეგია ციკლის დარღვევა, ესე იგი ორგანიზმი რაღაცას ჭარბად გამოიმუშავებს და რაღაცას ნაკლებად. სამკურნალო ჰორმონალური პრეპარატის დანიშვნა  ამას აბალანსებს. სიმპტომის მოხსნა ეს არის ერთჯერადი პრობლემის მოგვარება. პირველადი პრობლემის კი,  გამოკვლევა და შემდეგ სწორი მკურნალობაა. ჰორმონალური პრეპარატები ორგანიზმს ზიანს არ აყენებს, გამასუქებს, თმიანობა მომემატება და ა.შ. ეს არასწორია. როგორც ყველა პრეპარატს, მათ შორის ჰორმონალურსაც, აქვს გვერდითი მოვლენები მაგრამ,  ჰორმონალური დისბალანსით გამოწვეული მენსტრუალური ციკლის დარღვევა უნდა იყოს დაბალანსებული ჰორმონალური სამკურნალო საშუალებებით.

 ძირითადად რა მიზეზები უშლის ხელს ორსულობის დადგომას?

ყველაზე ხელისშემშლელი ფაქტორი არის ჰორმონალური დარღვევა. ხშირად კი ეს არის ანატომიური თავისებურებანი. ვგულისხმობ უნაგირა ფორმის საშვილოსნოს, საშვილოსნოს ღრუში ტიხარს, საშვილოსნოს ღრუს პოლიპს – ეს ის პობლემებია, რომელიც დაორსულებას უშლის ხელს;  უფრო ზუსტად კვერცხუჯრედი განაყოფიერდება, მაგრამ მისი მიმაგრებისთვის არსებობს ხელისშემშლელი ფაქტორები. ასევე აღსანიშნავია სტრესი, გარემო, სოციუმი, ფსიქო-ემოციური ფონი და უპირველეს ყოვლისა, მამაკაცის ფაქტორი.

როდესაც ორსულობის დადგომა გვიანდება წყვილი იწყებს ნერვიულობას, მიზეზების გამოკვლევას... ასეთ დროს გამოკვლეული უნდა იყოს როგორც ქალი, ასევე მამაკაცი. ორსულობის არდადგომის მთელი რიგი პრობლემები სწორედ მამაკაცთან შეიძლება იყოს დაკავშირებული.

რა უნდა ვიცოდეთ ფოლიკულის მონიტორინგის შესახებ, რატომ შეიძლება ფოლიკული არ გაიზარდოს, არ გასკდეს ან იდეალური სურათის მიუხედავად, არ დადგეს ორსულობა?

ფოლიკულის მონიტორინგი ეს არის საკვერცხეში ფოლიკულის მომწიფების დინამიკაში დაკვირვება. თავისი პერიოდულობით ის იზრდება, ერთ-ერთი ხდება დომინანტური. დომინანტურია ის ფოლიკული, რომელშიც არის მომწიფებული კვერცხუჯრედი, სკდება ოვულაციის პერიოდში, მისგან გამოედინება კვერცხუჯრედი, რომელიც შემდგომ უერთდება სპერმატოზოიდს და ხდება განაყოფიერება ანუ ჩასახვა. მონიტორინგი გვაძლევს იმ ინფორმაციას, რომ ჩვენ დავრწმუნდეთ - ბუნებრივად მწიფდება ფოლიკული, ბუნებრივად ხდება დომინანტური და ამწიფებს კვერცხუჯრედს, დამოუკიდებლად სკდება. მხოლოდ ფოლიკულის მონიტორინგი არ გულისხმობს ფოლიკულის ზრდის და მის შემდგომ გასკდომა- არ გასკდომის მომენტს. ფოლიკულური მონიტორინგი ასევე გულისხმობს ენდომეტრიუმის, ანუ საშვილოსნოს ლორწოვანი(ფუნქციონალური) შრის  გაზრდას. იზომება სისქე, რადგან არანაკლებ მნიშვნელოვანია, რომ განაყოფიერებული კვერცხუჯრედის ინპლანტაცია, მიმაგრება მოხდეს ღრუში.

ფოლიკულის მონიტორინგის დაწყება არ არის სტანდარტული. ამას განაპირობებს ქალბატონის მენსტრუალური ციკლი.  სხვადასხვაგვარად იწყება მონიტორინგი - 28 დღიან და 35 დღიან ციკლში. ხშირ შემთხვევაში დღეგამოშვებით ვაკეთებთ ამ გამოკვლევას, ეს ხდება ულტრაბგერით. თუ ერთ-ერთ გამოკვლევაზე ვხედავთ, რომ ამ თვეში არ ველით დომინანტურ ფოლიკულს, მონიტორინგი ასეთ დროს ჩერდება.

რატომ შეიძლება ფოლიკული ან არ მომწიფდეს ან მომწიფდეს, გაიზარდოს და არ გასკდეს?

მიზეზია ჰორმონალური დარღვევა. ამ ყველაფერზე ბევრი ენდოკრინული ორგანოა პასუხისმგებელი. აქ მძივივით არის ჩაბმული ენდოკრინული სისტემა.  ერთმანეთზეა დამოკიდებული და, ერთ-ერთი ენდოკრინული ორგანოს მწყობრიდან გამოსვლა შემდეგი რგოლის დარღვევას იწვევს. სწორედ ეს არის მიზეზი, რომ არ ხდება დომინანტური ფოლიკულის მომზადება.  ასევე ხშირად ხდება ისე, რომ დომინანტური ფოლიკული მწიფდება, მაგრამ ბუნებრივი გზით არ სკდება. არსებობს საშუალებები, პრეპარატები, რომლებსაც პრაქტიკაში ვიყენებთ, ვერევით მეან-გინეკოლოგები და ხდება ხელოვნურად დომინანტური ფოლიკულის გასკდომა.



 თუ ეს ყველაფერი ხდება მაგრამ ორსულობას მაინც ვერ ვიღებთ, სად შეიძლება მიზეზი ვეძებოთ და რა არის სტიმულაცია?

არის შემთხვევები, როდესაც დომინანტური ფოლიკული მწიფდება, ხდება მისი ბუნებრივი გახეთქვა ანუ კვერცხუჯრედის გადმოსვლა ფოლიკულიდან, ენდომეტრიუმის შრის სისქეც გვაძლევს იმის საშუალებას, რომ წესით, ბუნებრივი გზით მოხდეს მიმაგრება, მაგრამ ორსულობა   მაინც არ დგება.

დავუბრუნდები მამაკაცის პრობლემას. არასრულფასოვანი სპერმის დროს კი ახდენს სპერმატოზოიდი განაყოფიერებას, მაგრამ გენების შეჭიდების დროს ხდება ის დარღვევა, როცა განაყოფიერებული კვერცხუჯრედი, ჩანასახი არასიცოცხლისუნარიანია; ან მიემაგრა, მაგრამ მისი მენსტრუაციის მოსვლის პერიოდში მაინც მოხდა ჩამოფცქვნა და გამოდევნა. აუცილებლად უნდა აღინიშნოს, რომ ულტრაბგერა ძალიან გვეხმარება გინეკოლოგებს, ეს არის ჩვენი მარჯვენა ხელი, თუმცა ულტრაბგერა არ გაძლევს საშვილოსნოს ღრუს 100%-იან დიაგნოსტიკას. შესაძლოა იყოს მიკროპოლიპოზი, რაც ხელს უშლის განაყოფიერებული კვერცხუჯრედის მიმაგრებას.

სტიმულაცია არის მასტიმულირებელი მედიკამენტებით ჩარევა, ხდება საკვერცხის სტიმულაცია, რათა მან მოამზადოს დომინანტური ფოლიკული და მოხდეს ოვულაციის პერიოდი. მენსტრუალური ციკლი ორ ფაზად იყოფა, პირველ და მეორე ფაზად. თითოეულს თავისი დატვირთვა აქვს ჰორმონების გამოყოფაში. თითოეულ ფაზაში პასუხისმგებელი ენდოკრინული რგოლია ჩართული. ამ ფაზების მომიჯნავე შუა პერიოდი არის ოვულაციის პერიოდი. ზუსტად ის ეტაპი, როდესაც დომინანტური ფოლიკულიდან ხდება მომწიფებული კვერცხუჯრედის განდევნა, განაყოფიერება და საშვილოსნოს ღრუში მისი ინპლანტაცია.  სტიმულაციას  ვაკეთებთ და საკვერცხის ფუნქციებში ვერევით მაშინ, როდესაც საკვერცხე თავის პასუხისმგებლობას ვერ ასრულებს. უამრავი გამოკვლევების შედეგად, ყველანაირი რისკ ფაქტორების გათვალისწინებით, ხდება სტიმულაციის გაკეთება, რომელიც ხშირ შემთხვევაში ამართლებს. არის ისეთი შემთხვევებიც, როდესაც ჰიპერსტიმულაცია ხდება და შეიძლება მომწიფდეს რამდენიმე დომინანტური ფოლიკული, მაგრამ სტიმულაციის გაკეთება არ ნიშნავს 100%-იან ორსულობის დადგომას. სტიმულაციას აქვს თავისი ჩარჩოები, განსაზღვრულია, რამდენჯერ შეუძლია ექიმს მისი ჩატარება და უშედეგობის შემთხვევაში რამდენი ხანი არ უნდა ჩაერიოს და მიეცეს სრული დასვენების, თავისუფლების პერიოდი საკვერცხეს, ჰორმონალურ სტატუსს.



 რა უნდა ვიცოდეთ ოვულაციის პერიოდის შესახებ და შესაძლოა თუ არა, მისი სახლის პირობებში გამოთვლა?

 მოდით ვთქვათ რა სიმპტომები აქვს ოვულაციას. არსებობენ ჰიპერ მგრძნობიარე ქალბატონები, რომლებიც გრძნობენ ამ პერიოდს. აღნიშნავენ, რომ იგრძნობა წიწკვნითი, ჩხვლეტითი შეგრძნებები საკვერცხის პროექციაში. ოვულაციის პერიოდში იცვლება საშოდან გამონადენი, ანუ სეკრეტი მეტად წელვადი და გამჭვირვალეა. ორგანიზმი შეგნებულად გამოყოფს ასეთ სეკრეტს, რადგან ის ხელს უწყობს სპერმას, დროულად მივიდეს კვერცხუჯრედამდე. ასევე არის სტატისტიკა, როდესაც ოვულაციის პერიოდში მატულობს ლიბიდო, სექსუალური ვნება. თუ ამ ყველაფერს დააკვირდება ქალბატონი მიხვდება, რომ მას ოვულაციის პერიოდი აქვს.

რაც შეეხება გამოთვლას, ბაზალური ტემპერატურის გასინჯვა რექტალურად არის მოძველებული და დისკომფორტის შემცველი მეთოდი, რადგან გაზომვა უნდა მოხდეს დილას, ლოგინიდან აუდგომლად, დაახლოებით ერთი და იგივე დროს. უნდა გაკეთდეს მენსტრუაციის დღეებისა და ბაზალური ტემპერატურის ცხრილი. ხშირად 0,5 გრადუსით მატებას ან კლებას აქცევენ ყურადღებას, რაც არაინფორმაციულია. ეს არის დისკომფორტული, თუმცა, რატომაც არა - ზოგი ქალბატონი ითვლის ასე ოვულაციის პერიოდს.

რაც შეეხება კლასიკურ მეთოდს, ეს დამოკიდებულია  მენსტრუალურ ციკლთან. 28 დღიანში სხვა დღეებია განაყოფიერების, 35 დღიანში სხვა. თუ ვისაუბრებთ 28 დღიან მენსტრუალურ ციკლზე, ყველაზე ხშირად ოვულაციის პერიოდი არის მეთერთმეტე დღიდან მეთოთხმეტე დღის ჩათვლით. მაგრამ აქვე უნდა ითქვას, რომ სპერმა განაყოფიერების უნარიანი არის 48-დან 72 -საათის განმავლობაში. თუ ქალბატონი ფიქრობს, რომ მე მე-11 დღიდან აქვს „საშიში“ ან „სასურველი“ დღეები განაყოფიერებისათვის, და მენსტრუაციის დაწყებიდან მე-9 დღეს აქვს დაუცველი სექსუალური კავშირი და ჰგონია, რომ არ დაორსულდება, ძალიან ცდება. თუ მე-14 დღეს გასკდა ფოლიკული, გადმოისროლა მომწიფებული კვერცხუჯრედი, მაგრამ ქალბატონს ჰგონია, რომ მე-14 დღემ ჩაიარა, როგორც სპერმატოზოიდს აქვს განაყოფიერების ვადა, ასევე კვერცხუჯრედს აქვს ვადა - 12 საათიდან 24 საათამდე. თუ ავიღებთ მაქსიმალურად დაწყებულით და დამთავრებულით, ეს არის მე-9 დღიდან მე-20 დღემდე. ხშირად ქალბატონები დარწმუნებული არიან, რომ მენსტრუაციის ბოლო დღეები ჰქონდა და ამიტომ ორსულობა სავარაუდოდ არ დადგებოდა. ეს ასე არ არის. ამისი გამოთვლა შეიძლება, პროცენტულობა დაკვირვებულ ქალბატონებში მაღალია, მაგრამ არა 100%-იანი სიზუსტით.



თუ შეიძლება გამოვყოთ რამდენიმე კვლევა, რომლებზეც გვირჩევთ, რომ წელიწადში ერთხელ მაინც ჩავიტაროთ?

ჩვენს ქვეყანაში ყველანაირი ხელშეწყობა აქვთ ქალბატონებს, რათა გინეკოლოგთან თუ მამოლოგთან დაგვიანებული მიმართვიანობა არ მოხდეს. პირველ რიგში ძალიან ხშირია საშვილოსნოს ყელის პათოლოგია, რომელიც ბოლო წლებში მომრავლდა და მისი ასაკი საგრძნობლად გაახალგაზრდავდა. ყველა ქალბატონს მოვუწოდებ წელიწადში ერთხელ აუცილებლად მიმართოს გინეკოლოგს, რათა აიღოს პაპ–ტესტი. საშვილოსნოს ყელის პათოლოგია არ გვაძლევს კლინიკურ გამოვლინებას, ანუ ქალს არ აწუხებს არაფერი და არც ექიმს მიმართავს. მიუხედავად ამისა, პაპ–ტესტი არის ის ანალიზი, რომელიც წელიწადში ერთხელ ქალბატონმა აუცილებლად უნდა გაიკეთოს. ჩვენთან ძალიან ადაპტირებული გახდა საშოსმხრივი ინფექციები, რაც არ იძლევა კლინიკას, არ აწუხებს ქალბატონს, ან აწუხებს პერიოდულად და თავისით გადის ჩივილები. მაგრამ ამ შემთხვევაში შეიძლება საქმე გვაქვს ქრონიკულ ინფექციურ დაავადებასთან, რომელიც თავისებურ ზიანს აყენებს ქალის რეპროდუქციულ სისტემას. ამიტომ წელიწადში ერთხელ ნაცხის ბაქტერიოსკოპიული ანალიზი უნდა გაკეთდეს. ასევე უნდა გაკეთდეს ულტრაბგერითი კვლევა და სარძევე ჯირკვლების ულტრასონოგრაფია, თუ საჭირო გახდა მამოგრაფიაც. ეს ის ძირითადი კვლევებია, რომლებიც ქალბატონმა წელიწადში ერთხელ უნდა ჩაიტაროს, რათა დაგვიანებული არ აღმოჩნდეს მომავალში.

არის შემთხვევები, როდესაც დიდი დოზით არის გინეკოლოგიური თუ ენდოკრინოლოგიური დარღვევები, მაგრამ ორსულობა დგება. მეორე მხრივ კი ერთი შეხედვით აბსოლიტურად ჯანმრთელი პაციენტი ვერ იღებს იგივე შედეგს, როგორ ავხსათ ეს უცნაური შემთხვევები?

ყველა ადამიანი ინდივიდია, აქვს ინდივიდუალური ენდოკრინული და იმუნური სისტემა. სხვისი მაგალითი, რომ სხვას ჰქონდა იგივე პრობლემა, მაგრამ დაორსულებისთვის ხელი არ შეუშლია, ყველაზე არ ვრცელდება.

არსებობს უამრავი მიზეზი, თუ რატომ შეიძლება ენდოკრინული პრობლემის დროს უპრობლემოდ დადგეს ორსულობა, განვითარდეს და ქალბატონმა ასეთი დარღვევებით მიიღოს აბსოლუტურად ჯანმრთელი ახალშობილი. ბევრი ნიუანსია, და ხშირ შემთხვევაში ექიმებიც გაკვირვებულები რჩებიან და უკვირთ, როგორ მოახერხა ეს ორგანიზმმა. თუმცაღა ინდივიდუალურია; ინდივიდია და მისი პრობლემების, ენდოკრინული დარღვევების კომპენსირება მოახდინა ორგანიზმმა ასაკის, იმუნიტეტის თუ ბევრი სხვა ფაქტორის გამო. ეს არ ნიშნავს, რომ იგივე პათოლოგიით და დარღვევებით სხვა ქალაბატონიც იგივენაირად მიიღებს ორსულობას; ან შეიძლება მიიღოს, მაგრამ ვერ შეინარჩუნოს, ან მიიღოს არაჯანსაღი ნაყოფი.

ასევე არის პირიქითაც, როდესაც ვიკვლევთ ქალბატონს, ვიკვლევთ პარტნიორსაც. თითქოს ორივე მხარეს კლასიკურად ყველაფერი აქვს წესრიგში, არ გვაქვს არანაირი ხელმოსაჭიდი მიზეზი, მაგრამ არ დგება ორსულობა. ასეთი დიაგნოზიც არსებობს - გაურკვეველი გენეზის უნაყოფობა .

გადაცემის აუდიოჩანაწერი

[audio mp3="http://old.fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/11/ekimi-1.mp3"][/audio]
                    [post_title] => „ფოლიკულის მონიტორინგი და ოვულაცია“ - რჩევები ეკა ისაკიდისგან
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => folikulis-monitoringi-da-ovulacia-rchevebi-eka-isakidisgan
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-11-27 14:02:01
                    [post_modified_gmt] => 2018-11-27 10:02:01
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://old.fortuna.ge/?p=309284
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [1] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 306596
                    [post_author] => 23
                    [post_date] => 2018-11-15 18:01:10
                    [post_date_gmt] => 2018-11-15 14:01:10
                    [post_content] => გადაცემის ლაივი LIVE

როგორ მუშაობს ჰომეოპათიური მედიკამენტები, რა შედეგები აქვთ ხშირად მოავადე ბავშვებს იმუნიტეტის ჯადოსნური ბურთულების მიღების შემდეგ, როგორ მოქმდებს ჰომეოპათია გრიპის ვირუსზე და შესაძლოა თუ არა, ჰომეოპათიური მედიკამენტების მიღება სხვა ანტივირუსულ წამლებთან ერთად - ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ ჰომეოპათიისა და ქართული ტრადიციული მედიცინის ლიგის პრეზიდენტმა, კლინიკა „ოჯახის მკურნალის“ ხელმძღვანელმა თორნიკე ალაშვილმა ისაუბრა.

რა პრინციპით მუშაობს ჰომეოპათიური მედიკამენტები და როგორ აუმჯობესებს ის ბავშვის იმუნიტეტს?

ჩვენ არ უნდა შეგვეშინდეს არც ვირუსის და არც გრიპის. ყველაფერი  საკმაოდ ეფექტურად ექვემდებარება ჰომეოპათიურ მკურნალობას. ჰომეოპათიას ათობით თუ ასობით წელია გრიპის მკურნალობის გამოცდილება აქვს და ჩვენ არასოდეს არ გვქონია პრობლემა და გართულებები. ჰომეოპათიის ძირითადი მექანიზმი არა იმუნიტეტის სტიმულირება,  არამედ კორექციაა. იმუნო-სტიმულატორების ჯგუფი ფარმაკოლოგიური პრეპარატები ძირითადად არ არის ეფექტური გრიპის დროს და  ხშირად უამრავი გართულებები აქვს. იმუნო კორექცია, იმუნო პროგრამირება, რაც ჰომეოპათიაში გამოცდილია, პრაქტიკულ შედეგებს იძლევა და იცავს ჩვენ ბავშვებსაც. ასევე იცავს მოზრდილებსაც  და მოხუცებსაც გართულებების მქონე ვირუსებისა და რესპირატორული დაავადებებისგან, მათ შორის ხველით თუ სიცხით გართულებულისგან.

შეიძლება თუ არა ამ პრეპარატების მიღება სხვა იმუნიტეტის ასამაღლებელ პრეპარატებთან ერთად და ანტივირუსულ პრეპარატებთან ერთად?

როდესაც პაციენტი პროფესიონალ ექიმ ჰომეოპატთან მკურნალობს, ჩვენ უმრავლეს შემთხვევაში ვცდილობთ, სხვა მედიკამენტი არ გამოვიყენოთ. ცხადია თუ ამის აუცილებლობა არ იქნა, მაგრამ რთულ შემთხვევებში, როდესაც მხოლოდ ჰომეოპათია ვერ ერევა მწვავე პროცესებს, პედიატრები ან თავად ჩვენ ვნიშნავთ ანტიბიოტიკებსაც და ანტივირუსულ პრეპარატებსაც. მათი გამოყენება შეიძლება და პირიქით, უფრო ეფექტურია ხოლმე კომოლექსური მკურნალობა. ჰომეოპათიური პრეპარატები ეხმარება ფარმაკოლოგიურ მედიკამენტებს, მოკლე ვადებში კარგი შედეგების დადებაში.

 

მშობლები D ვიტამინის, კალციუმის და ომეგა 3-ის ანუ თევზის ქონის შემცველ პრეპარატებს ხშირად ექიმის დანიშნულების გარეშე აძლევენ ბავშვებს.  არის თუ არა ჰომეოპათიაში ისეთი პრეპარატები, რომელიც ამ ფარმაკოლოგიურ მედიკამენტებს  ჩაანაცვლებს?

კალციუმის უკმარისობის დროს, როგორც ბავშვებში, ასევე მოზრდილებში თუ მოხუცებში გამოცდილი გვაქვს  კალციუმის შემცვლელი ჰომეოპათიური 6-7 პრეპარატი. ისინი რომელიც ინდივიდუალურად ინიშნება, ადამიანის კონსტიტუციის,  აღნაგობის, ასაკის გათვალისწინებით და ბევრად ეფექტურია, ვიდრე ფარმაკოლოგიური კალციუმი. ფარმაკოლოგიური კალციუმის მიღებას ყოველთვის დადებითი შედეგი არ მოყვება. მით უმეტეს, ექიმის გარეშე მათმა გამოყენებისამ შესაძლოა, კუჭნაწლავის გაღიზიანება გამოიწვიოს ან კალციუმის შეთვისების ბლოკირება მოხდეს ორგანიზმში. ასევე შესაძლებელია პირიქით, ჰიპერკალცემია განვითარდეს და ორგანზმმა ტოქსიური დოზაც მიიღოს.

რაც შეეხება D ვიტამინს, თუ ის ბუნებრივი ფორმით მიიღება, კი ბატონო, მაგრამ დღეისათვის ფარმაკოლოგიურ ბაზარზე ვერავინ მოგვცემს იმის გარანტიას, რომ  წამლის რაღაც ნაწილი მაინც არ არის ქიმიურად მიღებული D ვიტამინი. მეცნიერული კვლევებითაც დამტკიცებულია, რომ ქიმიურად მიღებული D ვიტამინი ათობით ასათსჯერ ნაკლებად  აქტიურია, ვიდრე ბუნებრივი. ბუნებრივი D ვიტამინი გამომუშავდება მაშინ, როცა  ბავშვი მზეზეა. არაა აუცილებელი პირდაპირი მზის სხივების ზემოქმედება, ჩრდილში, გარეთ ყოფნაც საკმარისია. ასევე  D ვიტამინი გამომუშავდება, როდესაც  ბავშვი ზღვის პროდუქტებს იღებს. რაც შეეხება  ომეგა 3-ს, ის ზღვის თევზის ცხიმია. თევზს კი უნდა იღებდეს ბავშვი და მნიშვნელოვანია,  ოკეანურია ის თუ მდინარის.  შეიძლება თევზი გაყინულიც იყოს, მაგრამ უნდა იყოს ზღვის, ოკეანის და არა ტბის.  ხარისხიანი ომეგა 3 ვიტამინის D-ს მოწესრიგებას უწყობს ხელს, რადგან იგივე თევზის ქონია. პედიატრები ათობით წლის წინ  უფრო აქტიურად იყენებდნენ თევზის ქონს და ბავშვების იმუნიტეტიც უფრო ჯანსაღი იყო, მათ შორის კალციუმის ცვლაც.

როგორ უნდა მიხვდეს მშობელი მოქმდებს თუ არა ჰომეოპათიური მედიკამენტი, რამდენ ხანში უნდა დავინახოთ  შედეგი? 

ეს უნდა შეაფასოს სპეციალისტმა, მაგრამ მშობელიც ნათლად ხედავს, როცა ბავშვი იშვიათად ავადობს, მწვავე პროცესები გაიშვიათდება. ბავშვს ავადობა გადააქვს მოკლე ვადებში, გართულებების და ქიმიური მედიკამნეტების გარეშე. აქვე მნიშვნელოვანია ქრონიკულ პროცესს მკურნალობ თუ მწვავეს. მწვავე პროცესის მკურნალობას დროს ჰომეოპათიას შედეგი რამდენიმე სათში ან 1-2 დღეში უნდა ჰქონდეს. თუ შედეგი მოკლე ვადებში არ დგება, მაშინ დამატებით სხვა მკურნალობაც შესაძლებელია ჩაერთოს. ქრონიკული პროცესის დროს ორ კვირაში, ერთ თვეში ან თვენახევარში უნდა იყოს მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება. მდგომარეობის გაუმჯობესების ვადები დამოკიდებული იმაზეც, რამდენი ხანია დაავადება დაწყებულია. ჰომეოპათები კომლექსურად ვუდგებით პაციენტს. მხოლოდ ის სიმპტომები კი არ უნდა მოგვარდეს, რაც დაავადებისთვისაა დამახასიათებელი, არამედ ფსიქო-ემოციური სფეროც, ზოგადი ნიშნები, ოფლიანობა იქნება ეს თუ ფეხების სიცივე და ა.შ. იმუნიტეტი არ არის ცალკე იზორილებული სისტემა ორგანიზმში. ჰომეოპათია თვლის, რომ იმუნიტეტი ექვემდებარება ენდოკრინულ-იმუნურ სისტემას და ფსიქო-ემოციურ სფეროს. ორგანიზმში არის ფსიქო-ნეირო-ენდოკრინულ-იმუნური ღერძი რეგულაციის და ამ ღერძს მთლიანად უნდა გასწორება. არ შეიძლება მხოლოდ იმუნო -სტიმულატორების გამოყენება ისე, რომ პრობლემები არსებობდეს ინტეგრალურ დონეზე.



დღეს ყველაზე მეტად გავრცელებულია გრიპის ვირუსი, რომელიც საშიშია თავისი შესაძლო გართულებებით, მოქმედებს თუ არა ჰომეოპათია ამ ტიპის ვირუსზე?

ჩვენს კლინიკაში გვაქვს შემუშავებული ანტიგრიპინი, რომელსაც ფართოდ იცნობს ის საზოგადოება, ვინც ჩვენი კლინიკის პაციენტია და ყველა აღიარებს, რომ უმრავლესობა შემთხვევაში ეს არის სასწაული, მოკლე ვადებში პირველივე სიმპტომების შემდეგ ახდენს კუპირებას და მეორე დღეს შეიძლება ბავშვი თუ მოზრდილი ჯანმრთელ იყოს. ჩვენ გვაქვს ინდივიდუალური მიდგომა, სიმპტომების გათვალისწინებით ვნიშნავთ პრეპარატს. მაგალითად ურთულესი ფრინველის გრიპის ეპიდემიის დროს, ჰომეოპათიას გასაოცარი შედეგები ჰქონდა. უმრავლეს შემთხვევაში გელზემიუმი,  უმცირესი ჰომეოპათიური დოზით, რომელიც ყვითელი ჟასმინისგან მზადდება,  ხსნიდა ძლიერ სისუსტეს და აძლიერებდა ორგანიზმს. ამის შემდეგ ყველა გართულება მცირდებოდა ან აღარ ვითარდებოდა და მოკლე ვადებში პაციენტი ჯანმრთელდებოდა.  შეიძლება პაციენტს ფოსფორი ან რაიმე სხვა ჰომეოპათოური პრეპარატი დასჭირდეს, მინერალის ან ცხოველური ჯგუფიდან, მაგრამ უფრო ხშირად მცენარეული პრეპარატებია გრიპის დროს გამოცდილი. ჩვენი ანტიგრიპინები მარტო ხველას და სურდოს წინააღმდეგ კი არაა მიმართული, არამედ სიცხის და ანთების საწინააღმდეგო კომპონენტებია ჩართული.

ვირუსული ინფექცია და მისი ყველაზე მწვავე სიმპტომები, ესაა ხველა, რინიტი და მაღალი ტემპერატურა. შეუძლია თუ არა ჰომეოპათიურ პრეპარატებს მათი დამარცხება?

ჩვენი პაციენტები გვეუბნებიან, რომ როდესაც გაციების ნიშნებს დაინახავენ, იწყებენ ანტიგრიპინის მიღებას და პრაქტიკულად აღარ მწვავდება მდგომარეობა. იმ დღესვე ხდება პრობლემის გადალახვა. რთულია მკურნალობა, როდესაც ძლიერი ხველა, სურდო იწყება, მაგრამ სხვა საშუალებელთან შედარებით, ამასაც ვუმკლავდებით.

ჩვენ ვხვდებთ ჰომეოპათიურ მედიკამენტებს აფთიაქებში, რომელიც არის სხვადასხვა ქვეყნის მიერ წარმოებული. როგორ განასხვავოს მშობელმა, რას უნდა ენდოს და რას აქვს ეფექტი?

პაციენტს შეუძლია მიმართოს გამოცდილ ჰომეოპათიურ კლინიკებს და ექიმებს და მათი კონსულტაციით ჩაიტაროს მკურნალობა. როდესაც ნებისმიერი სპეციალობის ექიმი ნიშნავს ჰომეოპათიურ პრეპარატს, მან უნდა ისარგებლოს იმ ინსტრუქციით, რასაც ესა თუ ის ფირმა წარმოუდგენს. იმუნიტეტისთვის აქტიური მომაძლიერებელი საშუალებები ნაკლებადაა სააფთიაქო ქსელში, თანდათან შემოდის, მაგრამ ჩვენი ანალიზით უმრავლესობა მათგანი არის უბრალოდ სურდოს ან მსუბუქი სიმპტომებისთვის. ისინი არ არის გათვლილი სიცხეზე,  ფილტვების ანთებაზე, უფრო სერიოზული გართულებებისგან არ იცავს. სააფთიაქო ქსელში ჯერ ჯერობით უფრო სუსტი პრეპარატებია ხელმისაწვდომი. ჩვენ ახალი გახსნილი გვაქვს ფარმაცევტული კომპანია და ვგეგმავთ გამოვუშვათ ისეთი პრეპარატები, რომლებიც მწვავე ხველის და  რესპირატორული დაავადებების დროს იქნება მისაღები.  ცალკე იქნება შემოთავაზებული ზოგადად იმუნიტეტისთვის განკუთვნილი, ხშირად მოავადე ბავშვების თუ სხვა მძიმე პათოლოგიების დროს მისაღები იმუნომამოდულირებელი თვისებების შემცველი პრეპარატები.



გრიპის ვირუსის მწვავე გართულებაა პნევმონია და ოტიტი. აქვს თუ არა ჰომეოპათიას მათი მკურნალობის რესურსი თუ კომპლექსურ მკურნალობას არჩევთ?

თუ მოკლე ვადებში ჰომეოპათი აღწევს შედეგს ანტიბიოტიკის გარეშე, კომპლექსური მკურნალობა არ ხდება საჭირო და ჩვენ გვქონია ასეთი შემთხვევები. პლევრიტი, პნევმონია, ბრონქო პნევმონია შესაძლებელია ჰომეოპათიით სწრაფად განიკურნოს. თუ მოკლე ვადებში შედეგი არ არის, მაშინ ანტიბიოტიკი უნდა გამოვიყენოთ.

როგორ შეიძლება ის პატარა "ჯადოსნური ბურთულები” და სითხე, რომელსაც თქვენ ამზადებთ მოერიოს ძალიან სერიოზულ დაავადებას თუ სიმპტომს, როდესაც ძალიან ძლიერმოქმედი პრეპარატები ვერ ერევა?  

ანტიბიოტიკი ვირუსზე საერთოდ არ მოქმედებს, ანტივირუსული პრეპარატების გამოცდილი შედეგები ფარმაკოლოგიაში დადებული არ არის. ჰომეოპატია თვითგანკურნების პროცესების სტიმულირებას ახდენს, ეს იმუნო–ბიოლოგიური პროგრამირების მეთოდია.

ჰომეოპათია თვითგანკურნების პროცესს მართავს და მართავს არა მხოლოდ იმუნიტეტს, არამედ ფსიქო-ნეირო-ენდოკრინულ-იმუნური რეგულაციის რგოლს ორგანიზმში.  ეფეტურია იმის მიუხედავად, დაავადების გამომწვევი მიზეზი ვირუსია, ბაქტერია თუ სხვა ფაქტორი. ინდივიდუალური მიდგომით ცენტრალური რეგულაციის მექანიზმებს ვმართავთ, ეს არის პრაქტიკული გამოცდილება. ზოგი ამას ეჭვის ქვეშ აყენებს, ექიმები იმდენად არა როგორც ბიოლოგები, ფარმაცევტები, გამოდიან და იძახიან რომ ჰომეოპათი საღ აზრს ეწინააღლდეგება. არავითარ საღ აზრს არ ეწინააღმდეგება. ჰომეოპათია არის მსგავსის მსგავსით მკურნალობა.  დანარჩენი მედიცინა მუშაობს საწინააღმდეგოს პრინციპით. დაპირისპირებულ მიდგომას ჰომეოპათიამ დაუპირისპირა ის, რომ მსგავსი მსგავსით ძალიან მცირე დოზის ინკურნება, ეფექტური და ბევრად უვნებელია მცირე დოზით მკურნალობა. მათ შორის ბავშვებშიც და მოხუცებშიც, როდესაც ორგანიზმი და იმუნიტეტი საკმაოდ დასუსტებულია.

რა პერიოდშია ყველაზე ეფექტური იმუნიტეტის ასამაღლებელი ჰომეოპათიური მედიკამენტების მიღება და ექნება თუ არა მათ ეფექტი მწვავე ვირუსების პერიოდში

უმრავლეს შემთხვევებში ჩვენთან მწვავე პროცესებით მოდიან  და ჩვენ მაინც ვახერხებთ მოკლე ვადებში პრობლემის მოგვარებას. პროფილაქტიკურად, წინასწარ,  ნათელ პერიოდში მკურნალობის დაწყება კიდევ უფრო უკეთესია, რაგდან თავიდან ვიცილებთ სერიოზულ გართულებებს.  მათ მორევას შემდეგ გარკვეული დრო მაინც სჭირდება. ორი დღის წინ მქონდა შემთხვევა, როდესაცერთ-ერთი ქვეყნის წამყვანი ჰომეოპათის სატელევიზიო ინტერვიუ მოვისმინე  და მან თქვა, რომ ჰომეოპათები უშვებენ შეცდომებს, როდესაც მწვავე პროცესებს კიდებენ ხელსო. ის ამობდა, რომ ჰომეოპეთების ასპარეზი ქრონიკული დაავადებებია და მე ამაში ვერ დავეთანხმები. იმიტომ, რომ თუ დროზე არ იმოქმედე, თუ მწვავე პროცესის დროს არ ჩატარდა სწორი მკურნალობა, სწორედ არასწორ მკურნალობას გადაყავს ის ქრონიკულში. მწვავე პროცესში სწორი ჰომეოფათიური მკურნალობა  უნდა წარიმართოს, რათა თავიდან ავიცილოთ ქრონიზაცია. მორეციდივე ან ქრონიკული დაავადების დროს, როდესაც რემისიაა და წყნარი სიტუაციაა, ასეთ დროსაც შესაძლებელია პროფილაქტიკა ჩატარდეს, რათა შემდგომში გართულებები ავიცილოთ თავიდან.



არის თუ არა რაიმე სახის საკვები პროდუქტი, რომელიც ბავშვს ამ მედიკამენტების მიღებისას უნდა ავუკრძალოთ?

კოფეინი მოქმედებს როგორც ანტიდოტი, მაგრამ გარკვეულ პრეპარატებზე. იგივე გვირილა, პიტნა, ფიტოთერაპიული ჩაი, მძაფრსუნიანი ინგალაციები, ევკალიპტი, ვალერიანი,  ეს ყველაფერი ჰომეოპათიას ხელს უშლის. მენთოლი, ან მსგავსი ეთერზეთების შემეცველი მცენარები, საკვები პროდუქტები, იგივე პიტნის კანფეტები ან საღეჭი რეზინები, არ შეიძლება.

როგორ მზადდება ჰომეოპათიური პრეპარატები და აქვს თუ არა რაიმე, თუნდაც  მინიმალისტური უკუჩვენება მათ?

ჰომეოპათიას სხვა მკურნალობის მეთოდებთან შედარებით აქვს ყველაზე ნაკლები უკუჩვენება. არის რიგი ჰომეოპათიური პრეპარატები, რომლებთანაც სიფრთხილეა საჭირო.  მათმა ზედმეტმა მიღებამ შეიძლება ალერგია და გამონაყარი გაამწვავოს. ყოფილა შემთხვევა, როდესაც ლეიკოზების  ან მწვავე ბლასტური უკმარისობის დროს, ჰომეოპათიურ პრეპარატს, რომელსაც ძლიერი იმუნომამოდულირებელი და მასტიმულირებელი თვისება აქვს, გართულება მოუცია. მაინც საჭიროა სიფრთხილე, ბევრი ჰომეოპათიური წამლის ერთდროულად გამოყენება არ არის რეკომენდებული, თუ ძალიან მძიმე ონკოლოგიური ან ქრონიკული დაავადება არ არის. მცირე დოზით ჰომეოპათია ასტიმულირებს იმუნიტეტს. თუ ბავშვს ბევრ წამალს ერთდროუალდ მივცემთ,  ხშირად უკვე მცირე დოზა აღარ მუშაობს და შესაძლოა ამან იმუტეტის გაძლიერების ნაცვლად, იმუნიტეტის დასუსტება გამოიწვიოს. ეს სამწუხაროდ ხშირად ხდება აცრების დროს, როდესაც  აცრა პოლი ვაქცინებით ტარდება. ხშირად იმუნიტეტის გაძლიერების ნაცვლად ვიღებთ საპირისპირო პასუხს, ხდება იმუნიტეტის შოკირება და ამ ნიადაგზე  ბევრი დაავადება წარმოიშვება. ჰომეოპათიას სჭირდება პროფესიონალი სპეციალისტის მიდგომა, თუნდაც იმ პრეპარატების შემთხვევაში, რომელიც აფთიაქებში იყიდება. ჩვენ არ ვეთანხმებით ზოგიერთ კომპომეტებს, რომელიც არის სხვადასხვა უცხოური ფირმის პრეპარატის შემადგენლობაში.  როდესაც ჩვენ გამოვუშვებთ ქართულ პრეპარატებს, მაქსიმალურად გავითვალისწინებთ ყველანაირ გართულებას მეტი ეფექტურობისთვის.

დაიკლო თუ არა ბავშვებში ავადობამ ჰომეოპათიური მკურნალობის შემდეგ?

რა თქმა უნდა. 99 პროცენტში ჩვენ პირველი შედეგი სწორედ ის გვაქვს, რომ ხშირი ავადობა კლებულობს, გართულებები არ მოყვება და გამწვავებებიდან პაციენტი უფრო მალე გამოდის. ჩვენ ქალბატონებს ფეხმძიმობის დროსაც ვაძლევთ წამლებთ, ასევე ვმკურნალობთ ახალშობილებსაც.

გადაცემის აუდიოჩანაწერი

[audio mp3="http://old.fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/11/ekimi.mp3"][/audio]
                    [post_title] => „იმუნიტეტის ჯადოსნური ბურთულები“  - თორნიკე ალაშვილი ხშირად მოავადე ბავშვებზე
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => imunitetis-jadosnuri-burtulebi-tornike-alashvili-khshirad-moavade-bavshvebze
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-11-15 18:04:51
                    [post_modified_gmt] => 2018-11-15 14:04:51
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://old.fortuna.ge/?p=306596
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [2] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 304197
                    [post_author] => 23
                    [post_date] => 2018-11-08 17:50:50
                    [post_date_gmt] => 2018-11-08 13:50:50
                    [post_content] => პირით სუნთქვა ერთ-ერთი ყველაზე აქტუალური პრობლემაა ბავშვებში, რომელიც ბევრ დაავადებაზე მიუთითებს და ასევე, უამრავი პათოლოგიის პროვოცირებას ახდენს, მათ შორის პირის ღრუში. რა უნდა ვიცოდეთ პირით სუნთქვის შესახებ, რატომ ჩნდება შავი ნადები კბილებზე ადრეულ ასაკში, უნდა ვუმკურნალოთ თუ არა სარძევე კბილებს და როგორ გავაჩეროთ ცელქი ბავშვები სტომატოლოგის კაბინეტში – ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ ნინო ბერიძის ორთოდონტიული ცენტრის დამფუძნებელმა და ხელმძღვანელმა, ბავშვთა სტომატოლოგების ასოციაციის პრეზიდემტმა, ნინო ბერიძემ ასევე ბავშვთა თერაპევტმა და ორთოდონტმა, ბავშვთა სტომატოლოგების ასოციაციის ვიცე-პრეზიდემტმა, ელენე ხარაშვილმა ისაუბრეს.



ნინო, საუბარი მინდა დავიწყოთ ბავშვთა სტომატოლოგების  მეორე საერთაშორისო კონგრესის შესახებ.  რა მნიშვნელობის იყო ეს კონგრესი, რა ძირითად თემებზე იყო საუბარი?

4 ნოემბერს ჩატარდა  ბავშვთა სტომატოლეგების ასოციაციის საერთაშორისო კონგრესი. კონგრესი საკმაოდ რეზონანსული იყო და მასში 300-ზე მეტი ექიმი მონაწილეობდა. კონგრესში მონაწილეობნენ ექიმები როგორც საქართველოდან, ასევე ავსტრიიდან, უკრაინიდან, ბელორუსიდან, ყაზახეთიდან და  სომხეთიდან. კონგრესის ძირითადი თემა იყო უმტკივნეულო სტომატოლოგია ბავშვებში. მთავარი მომხსენებლის, ოსმან ვერნერის თემა სწორედ ამას ეძღვნებოდა. „ჰიპნოზი ბავშვთა სტომატოლოგიაში", ეს არის უნარი რომლის გამოყენებითაც ექიმს უმარტივდება ბავშვებთან მუშაობა და მასთან კომუნიკაცია და როგორც წესი, წარმატებით მიმდინარეობს. ასევე ვიმსჯელეთ მალხენის გამოყენებაზე ბავშვთა სტომატოლოგიაში და სარძევე კბილების რესტავრაციის თემაზე. მოგეხსენებათ, რომ სარძევე კბილებს არა მარტო მშობლები, ექიმებიც ნაკლებად სერიოზულად უყურებენ. აღმოჩნდა, რომ სარძევე კბილებს ძალიან დიდი ფუნქცია აკისრია,  მნიშვნელოვანია ასევე ესთეტიკური ფუნქციაც. კონგრესზე ასევე განხილული იყო ორსულთა სტომატოლოგიური დაავადებების მენეჯმენტი და სხვა.



ელენე, პირით სუნთქვაზე რომ ვისაუბროთ,  რა მიზეზით შეიძლება ბავშვი პირით სუნთქავდეს და მეორეს მხრივ, რა გართულებები და პრობლემები შეიძლება ამას მოყვეს პირის ღრუში?

სამწუხაროდ, საქართველოში, ისევე როგორც მსოფლიოში მოიმატა ისეთი პაციენტების რაოდენობამ, რომლებიც პირით სუნთქავენ. ხშირად ეს უბრალოდ ჩვევად მიაჩნიათ და ჩვენ, სტომატოლოგები პაციენტის ვიზიტის დროს აღმოვაჩენთ, რომ ბავშვი პირით სუნთქავს.  ასეთ ბავშვებს ხშირად აღენიშნებათ ალერგიები, რესპირატორული დაავადებები, აქვთ ადენოიდები, ტონზილები. პირით სუნთქვა მიეკუთვნება მავნე ჩვევების ჯგუფს. როდესაც პირით სუნთქვის დროს პირი ღიაა, ბავშვი ვერ სუნთქავს ცხვირით. შედეგად კი, ხდება ყბების არასწორი მიმართულებით ზრდა. უფრო გასაგებას რომ ვთქვათ, ყბები უფრო შევიწროებულია, დარღვეულია როგორც ღეჭვის ფიზიოლოგირი პროცესი, ასევე ყლაპვის. ყლაპვის პროცესის დარღვევა კი იწვევს ენის არსწორ მდებარეობს. ზუსტად ეს აპროვოცირებს იმას, რომ ყბები არასწორად ვითარდება ბავშვებში. ამ დროს მნიშვნელოვანია ბავშვების ორთოდონტიული მკურნალობა ადრეული პერიოდიდანვე დაიწყოს. იმისათვის რომ გავაუმჯობესოთ ცხვირით სუნთქვა, უნდა ვიპოვოთ მიზეზი, რის გამოც პაციენტი პირით სუნთქავს. მიზეზის მოსაძებნად პაციენტის შესწავლა რენდგენოლოგიურად და კლინიკურად  ხდება და მხოლოდ  კომპლექსური მიდგომით ხდება მკურნალობის კურსის შერჩევა. ოტოლარინგოლოგებისა და ალერგოლოგების მულტიდისციპლინური მიდგომა მნიშვნელოვანია, ადრეულ მომართვიანობას კი უმნიშვნელოვანესი დატვირთვა აქვს.

ნინო, რა უარყოფითი გავლენის მოხდება მაწოვარას გამოყენება გვიან ასაკამდე, მაგალითად 3 წლამდე?

ეს ჩვევა მოქმედებს თანკბილვაზე და ყბების ზრდის დეფორმირებას იწვევს. განსაკუთრებით როდესაც  ეს ჩვევა არის ხანგრძლივი. თუ ბავშვს 5 წუთი უდევს მაწოვარა, ეს არანაირ ზეგავლენას არ ახდენს ყბების ზრდის მიმართულებაზე, მაგრამ თუ ბავშვს მაწოვარა ღამე, რამდენიმე საათი უდევს გადაბმულად და ხდება მაწოვარას ან თუნდაც თითის წოვა, ეს აუცილებლად გამოიწვევს ყბების ანომალიურ ზრდას. თუ ბავშვს მაწოვარას ჩვევა აქვს წელიწად ნახევრამდე, 3 წლამდე პროცესი თვითრეგულაციას განიცდის და ჩვენი დახმარება მას არ სჭირდება. თუ მაწოვარას მოხმარება გრძელდება  3 წლის ზემოთ,  სასურველია ჩავერთოთ სტომატოლოგები. ამ დროს კეთდება სხვადასხვა სახის აპარატები  და მხოლოდ დიაგნოსტირების შემდეგ ვწყეტთ, რა არის საუკეთესო ამ პაციენტისთვის. ერთის მხრივ, რომ ბავშვმა  მავნე ჩვევას თავი დაანებოს და მეორეს მხრივ, ყბები ნორმალურ რეჟიმში განვითარდეს.



ელენე, ამბობენ რომ ადრეულ ასაკში შავი ნადები კბილებზე მკურნალობას არ საჭიროებს და გაწმენდამ შესაძლოა ემალის დაზიანებაც კი გამოიწვიოს 

მინანქარს არ აფუჭებს ჰიგიენა, მინანქარს აფუჭებს ის, რომ არ გვაქვს არც პირადი და არც პროფესიული ჰიგიენა. როდესაც ჯაგრისს  აწერია 0-დან 3-წლამდე, ესეიგი იგულისხმება, რომ ამ პერიოდში უნდა გამოვაყენებინოთ და არა 6 და 8 წლის შემდეგ დავიწყოთ ჰიგიენაზე ზრუნვა. შავ ნადებს იწვევს აქტინომიცეტის ჭარბი რაოდენობა ნერწყვში. ეს არ არის რომელიმე მინერალის დეფიციტით გამოწვეული. უამრავი მითია ამასთან დაკავშირებით, მაგალითად ამ ნადებს ჰელმინთებს უკავშირებენ. შავი ნადების მედიცინური სახელწოდება არის პრისლის ნადები, რომელიც კონკრეტულ ასაკობრივ ჯგუფში აქტიურდება იმიტომ, რომ ემთხვევა კბილების ამოჭრას. ის  უნდა მოშორდეს, რადგან ამ ნადებზე ხდება  ბაქტერიული ნადების აკუმულირება და გარშემო ცირკულარულ კარიესებს ვიღებთ. მიზეზი კი ისაა, რომ ნადებმა კბილის მინანქარს დაცვითი მდგომარეობა დაუკარგა. პრისლის ნადები და შავი ნადები ატარებს განმეორებით ხასიათს, მაგრამ ამის მოშორება ყველა ჯერზე აუცილებელია. აღსანიშნავია ისიც, რომ ყოველ შემდეგ შემთხვევაზე ის არის ბევრად ნაკლები. ის რომ ნადებს არ სჭირდება მოშორება, ისეთივე მცდარი მითია, როგორიც მითი იმის შესახებ, რომ სარძევე კბილს არ ჭირდება მკურნალობა.

მნიშვნელოვანია, რომ სტომატოლოგთან პირველადი კონსულტაცია  მოხდეს ბავშვის პირველი კბილის ამოჭრის შემდეგ.  რეალურად ეს მშობლის დენტალური განათლების ამაღლებას უწყობს ხელს, რაც გულისხმობს პირადი ჰიგიენის, კვების და პროფილაქტიკური ვიზიტის  მნიშვნელობის გაზრდას. ხდება მშობლის ინფორმირება, თუ როგორ უნდა დაიცვას თავი, რომ მისი ბავშვის პირი ღრუ არ იყოს კარიესით დასნებოვნებული ან არ შეექმნას რაიმე სახის პრობლემა.

ჩვენ ვაფრთხილებთ მათ მავნე ჩვევებზე ანუ პირველი ვიზიტი ეძღვნება პაციენტის და მშობლის დენტალურ განათლებას. პროფესიული და პროფილაქტიკური ვიზიტების მნიშვნელობა დიდია, ასეთ დროს ხდება  პირის ღრუს დათვალიერება. ეს პროცედურა  ბევრად კომფორტულია, რადგან არ არის ტკივილი, ბავშვისთვის სტომატოლოგიური პროცედურა დადებითი პროცესი ხდება და ნეგატივთან არ ასოცირდება.



ნინო, საინტერესოა აუცილებელია თუ არა კარიესის მკურნალობა მაშინ, როდესაც ეს კბილი მაინც ამოსაღებია?

ბუნება ადამიანს შემთხვევით არაფერს აძლევს. იგივეა სარძევე კბილებიც, რომელთაც აქვთ შემდეგი ფუნქციები: ჩაკბეჩა, ღეჭვა, მეტყველება, ყლაპვა და ა.შ. ამას გარდა, ყველაზე მნიშვნელოვანია, რომ სარძევე კბილები მუდმივ კბილებს უნახავს ადგილს, რათა მოხდეს მათი ფიზიოლოგიურად ამოჭრა და მუდმივი კბილებისთვის რკალში იდეალური სივრცე იყოს. როდესაც სარძევე კბილი იკარგება ნაადრევად,  მუდმივ კბილებს ადგილი არ აქვთ და ორთოდონტიულ პრობლემას ვიღებთ, ამ პრობლემებს კი წლები ვუმკლავდებით. ეს არის მშობლის ინვესტიცია ბავშვის ჯანმრთელობის საქმეში. სარძევე კბილებს უნდა გავუფრთხილდეთ იმისათვის, რომ  10-11 წლის შემდეგ ჯანრთელი კბილის ღრუ გვქონეს.

მნიშვნელოვანია, რომ ბავშვის პირველი ვიზიტი სტომატოლოგთან არ დაემთხვეს ტკივილს. როგორც ნებისმიერი მშობელი ირჩევს პედიატრს დაბადებიდან, იგივენაირად უნდა აირჩიოს ბავშვის სტომატოლოგი და  რეკომენდაციებისთვის და რჩევებისთვის მას მიმართოს. შედეგად ტკივილთან დაკავშირებული ვიზიტი შეიძლება ბავშვს არც დასჭირდეს. ბევრი რამე მშობელზეა დამოკიდებული და მათ ამაზე დიდი ყურდღება უნდა გაამახვილონ.  დღევანდელი მკურნალობა არ არის დაკავშირებული ტკივილთან, კეთდება ანესთეზია. ხშირად მშობლებს აქვთ ფობიები, ყვებიან ბავშვობაში როგორი მტკივნეული იყო მათთვის სტომატოლოგთან ვიზიტი.  რეალურად კი ბავშვმა, რომელსაც არ ჰქონია შეხება სტომატოლოგთან, არ იცის, რა პროცესია ეს და შესაბამისად არც ეშინია. ძალიან მნიშვნელოვანია, როგორ განწყობას შევუქმნით მათ ვიზიტამდე. პროფილაქტიკური ვიზიტები და მკურნალობა უმნიშვნელოვანესია. არასწორი ჰიგიენა არის დამღუპველი და დიდ გავლენას ახდენს იმ პაციენტებშიც კი, რომელთაც შეიძლება ძალიან კარგი გენეტიკა ჰქონდეთ.



ელენე, თუ ბავშვს ადრეულ ასაკში აქვს კარიესი, უნდა ვივარაუდოთ თუ არა, რომ მას მომავალში, მუდმივ კბილებზე მიდრეკილება ექნება კარიესისკენ?

ასე ერთმნიშვნელოვნად ამის თქმა შეუძლებელია, მაგრამ მნიშვნელოვანია კარიესულ პირის ღრუში, სწორედ კარიესულ ფონზე არ ამოიჭრას მუდმივი კბილები. ხშირად როდესაც არის თანკბილვა და მუდმივი კბილი საღეჭი კბილის უკან ამოიჭრება, მშობლებს ის ისევ სარძევე კბილი გონიათ. აქედან გამომდინარე, კარიესულ პირის ღრუში ამოჭრილი მუდმივი კბილები, 6-8 წლის ასაკში აქტიურად არიან ამ ფლორაში და უყურადღებობის გამო ხდება ამ კბილების გაფუჭება. ამიტომ მუდმივი მეექსვე კბილები ხშირად არიან კარიესული დაზიანებებით. სარძევე კბილების მკურნალობა სწორედ ამიტომაც არის მნიშვნელოვანი, მიზეზი კი არის ის, რომ 5 წლამდე არ მიაჩნდათ პირადი ჰიგიენა მნიშვნელოვნად. ოჯახმა გადაწყვიტა, რომ ბავშვმა კბილების გამოხეხვა 6 წლიდან უნდა დაიწყოს.

პირველი კბილის ჩასახვა ხდება მუცლადყოფნის პერიოდიდან, მშობლის მიერ ორსულობის დროს  გადატანილი ინფექციები, ბავშვის 2 წლის ასაკამდე არსებული ჯანმრთელობის პრობლემები ხშირად აისახება კბილების ჩანასახოვან პრობლემებზე. ასევე კბილების მაგარ ქსოვილებზე  ცუდად მოქმედებს ტოქსიკური ორსულობა, მიღებული მედიკამენტები. ხშირად ადრეული კარიესის გამომწვევი მიზეზი კვების რეჟიმია, რაციონში შემავალი დამტკბარი სითხეები,  ნახშირწლების რაოდენობა ახალ ამოჭრილ მინანქარს აზიანებს. პირველი მომართვიანობისას,  როდესაც ხდება მშობლის დენტალური განათლება, მას ვეუბნებით, რომ არ მისცენ ბავშვს დამტკბარი სითხეები მაწოვარით, განსაკუთრებით ღამის საათებში.  ბავშვს უნდა მივცეთ საშუალება  1,5 წლიდან დალიოს ჭიქით,  ეს ხომ სტანდარტულ ყლაპვის ტიპსაც აყალიბებს. დამღუპველია ცმუცნაობები კვებებს შორის, ორცხობილები, საწუწნი კამფეტები, შოკოლადები. ჯამში ამ ყველაფერს ჰიგიენა ვეღარ ერევა. არის შემთხვევები, როდესაც საღამოს ჰიგიენის შემდეგ მშობლები ბავშვებს აძლევენ ორცხობილებს და დამტკბარ რძის ნაწარმს.

ნინო, მიზანშეწონილია თუ არა სარძევე კბილების მოცვლა სახლის პირობებში?

როდესაც სარძევე კბილს ფესვი განლეული აქვს,  მისი ამოღება სახლის პირობებში პრობლემას არ წარმოადგენს. როდესაც მიმაგრება ღრძილოვან ნაწილზეა, მოცვლა ხშირად ემთხვევა მაგარი საკვების ჩაკბეჩას ან დაღეჭვას და ბავშვები მარტივად იცვლიან ასეთ კბილებს. თუ სარძევე კბილს არ აქვს ფესვი გაწოვილი, ან ის ნახევრამდეა გაწოვილი, მყარად ზის ბუდეში და მისი სახლში ამოღება პრობლემატურია, ეს უკვე ექიმის პრეროგატივაა. ამ დროს უნდა გაკეთდეს ჩვეულებრივი ექსტრაქცია ადგილობრივი ანესთეზიით. ასეთ დროს ჭრილობა ღრმაა და ინფექციის შეტანის ალბათობაც ძალიან დიდია.



 ელენე, რომელი ტკბილეულია უფრო მავნე კბილებისთვის?

თუ ჩვენ ახალშობილ ბავშვს მზის დამცავის გარეშე არ ვსვამთ მზეზე, რატომ გადავწყვიტეთ, რომ 2 წლის ბავშვს შეიძლება მივცეთ ჩუპა ჩუპსი,  საწუწნი კარამელის კამფეტი, ჟელიბონები და ის ტკბილეული, რომელიც საკმაოდ დიდი ხნით რჩება პირის ღრუში. ამის გაგება ჩემთვის ცოტა რთულია.

როდესაც ბავშვები კამფეტს  30 წუთის განმავლობაში წოვენ, ხდება ნახშირწლების იმხელა კონცენტრაცია, რომ  შეუძლებელია პირის ღრუს PH ამას მოერიოს. ამას გარდა ბავშვები ხშირად კვნეტენ კანფეტებს და ისეთი ხმა ისმის, რომ ხვდები, მან რაღაცეები მოიტეხა. საერთაშორისოდ გავრცელებული ამბავია, რომ სტომატოლოგებისთვის დიდი სპონსორები ბებიები და პაპები არიან, რომლებიც დიდი ოდენობით კამფეტებს ყიდულობენ. მე ვთვლი, რომ დღეში ერთი სახის ტკბილეულიც ბევრია, მაგრამ ზოგი იმდენს მიირთმევს, რომ ვეკითხები, რამდენია ცოტა? აუცილებელია კონცენტრაცია განეიტრალდეს და თუ დავინახეთ, რომ ბავშვი  20 წუთია კამფეტს ჭამს, იქნებ ის წყალით მაინც გავანეიტრალოთ, ანუ მნიშვნელოვანია, რომ პატარამ ჭარბად დალიოს წყალი. კვებისგან გამოწვეული კარიესის 80 %  ჭარბი ნახშირწყლების მიღებაზე მოდის. ბავშვები რომლებიც მრავლობითი კარიესებით მოდიან, მათ რაციონში დიდი რაოდენობით საწუწუნი კანფეტებია. მშობლებს ჰგონიათ, რომ შოკოლადი უარესია, არადა შოკოლადი ბევრად მალე ნეიტრალდება პირის ღრუში ვიდრე საწუწნი კანფეტები. ტკბილი არ არის სასარგებლო და პედიატრებიც ხშირად ამბობენ, რომ მოიმატა ბავშვების და თინეიჯერების რაოდენობამ, რომლებსაც დიაბეტი აქვთ. ეს კი იმის ბრალია, რომ  საკვები დატვირთულია ნახშირწყლებით.



ნინო, შეიძლება თუ არა, რომ კარიესი  ყველა ნორმის დაცვის მიუხედავად მაინც გაჩნდეს?

რა თქმა უნდა არსებობს გენეტიკური განწყობა, როდესაც მშობლებს ჰქონდათ ხშირი კარიესული ღრუები. ამ დროს შესაძლებელია პროფილაქტიკური ღონისძიებების გატარება, მხოლოდ სახლის ჰიგიენა არ არის საკმარისი. უნდა მიაკითხონ სტომატოლოგს და ის გადაწყვეტს  და დანიშნავს კბილების ფტორირების პროცედურას, რომელიც გააძლიერებს კბილს და  მის დაცვით ფუნქციას გაზრდის. ეს ძალიან კარგი საშუალებაა კარიესის პროფილაქტიკისთვის. ამიტომ არის მნიშვნელოვანი პრევენცია, პაციენტი ინდივიდუალურად უნდა შეფასდეს, მშობლებმა უნდა იმეგობრონ სტომატოლოგებთან.

ნინო, ხშირად მშობლები თავს არიდებენ სტომატოლოგთან ვიზიტს იმის გამო, რომ ბავშვს ექიმის კაბინეტში გაჩერება გაუძნელდება. რა პასუხი გვაქვს მშობლებისთვის, ვისაც ცელქი, ჰიპერაქტიური,  ქცევითი პრობლემების მქონე ბავშვები ჰყავს?  

ჩვენ არასოდეს ვიწყებთ პირველ პროცედურას პირველ ვიზიტზე. მნიშვნელოვანია, რომ პროცედურები თავიდან იყოს გაცნობითი ხასიათის, ექიმმა გაიცნოს პაციენტის ფსიქოტიპი, მიხვდეს, როგორ უნდა მიუდგეს მას ინდივიდუალურად. როდესაც მშობელი ამ ყველაფერს, რაც თქვენ ახსენეთ, აჟღერებს ბავშვის თანდასწრებით, ის ბავშვი არასოდეს არ დაჯდება მშვიდად. ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ნეგატიური ინფორმაცია არ მივიდეს ბავშვამდე, ზოგ მშობელს ოთახის დატოვებასაც ვთხოვთ, იმდენი ემოცია აქვთ ხოლმე. ჩვენთან პირველ ვიზიტზე  შეიძლება ბავშვი კაბინეტშიც არ შევიყვანოთ, უბრალოდ გავიცნოთ. ჩვენთან, როგორც იცით ორთოდონტიული ცენტრია და პაციენტები ბრეკეტების თემაზე თვეში ერთხელ მოგვმართავავენ,  ვთხოვთ ხოლმე მათ და ან ძმა მოიყოლონ, დაანახონ, რომ ეს პროცესი არანაირ ტკივილთან და არასასიამოვნო პროცედურებთან არ არის დაკავშირებული. საკმაოდ ხშირია, როდესაც პაციენტს და, ან ძმა ელოდება,  უყურებს მას, ძალიან ერთობა, შემოდის კონტაქტში და მას არანაირი შიში არ აქვს მანიპულაციის.

გადაცემის აუდიოჩანაწერი

[audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/11/7-noemberi-nino-da-elene.mp3"][/audio]
                    [post_title] => პირით სუნთქვა, შავი ნადები  და პრობლემური სარძევე კბილები - წამყვანი სტომატოლოგების რეკომენდაციები
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => pirit-suntqva-shavi-nadebi-da-problemuri-sardzeve-kbilebi-wamyvani-stomatologebis-rekomendaciebi
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-11-10 14:39:45
                    [post_modified_gmt] => 2018-11-10 10:39:45
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=304197
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

        )

    [post_count] => 3
    [current_post] => -1
    [in_the_loop] => 
    [post] => WP_Post Object
        (
            [ID] => 309284
            [post_author] => 23
            [post_date] => 2018-11-27 13:34:54
            [post_date_gmt] => 2018-11-27 09:34:54
            [post_content] => გადაცემის ლაივი LIVE

ვინც ორსულობას გეგმავს, იცის რას ნიშნავს ფრაზა - ფოლიკულის მონიტორინგი და ოვულაცია. როგორ მუშაობს ეს სქემა, რა უნდა ვიცოდეთ ჩასახვის კალენდარის შესახებ, რა საგანგაშო სიმპტომებს უნდა მივაქციოთ ყურადღება და რატომ - ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“  მრავალპროფილური სამედიცინო კლინიკის „ინოვა“  გინეკოლოგიური ამბულატორიის ხელმძღვანელმა, მეან-გინეკოლოკმა ეკა ისაკიდმა ისაუბრა.

ქალბატონო ეკა, როგორც წესი, მოზარდი გოგონების გინეკოლგთან ვიზიტის აუცილებლობა დგება მაშინ, როდესაც მშობელი ამჩნევს პრობლემას. რა სიმპტომების დროს უნდა მივმართოთ ექიმს?

ჩვენ ვეხებით ძალიან საინტერესო თემას, პუბერტატულ პერიოდს, რომელიც იწყება 11 წლიდან და 15 წლამდე გრძელდება. ამ დროს იწყება სქესობრივი მომწიფების პირველადი ნიშნების დემონსტრირება, ეს არის სარძევე ჯირკვლების ზრდა, თმიანობა ბოქვენზე და იღლიების ფოსოში. ნაადრევი სქესობრივი მომწიფება წარმოადგენს პრობლემას, რომელსაც მშობელმა აუცილებლად უნდა მიაქციოს ყურადღება. ნაადრევი მომწიფების დროს გამოვლენილი სიპტომების შემთხვევაში, - ესაა  8-9 წლის ასაკში სარძევე ჯირკვლის გაზრდა, თმიანობა ადრეულ ასაკში -  მშობელმა  უნდა მიმართოს სპეციალისტს.

რაც შეეხება პუბერტატულ ასაკს, მშობლებს მინდა მოვუწოდო, რომ მათ გააფრთხილონ გოგონები მენარხეს  ანუ პირველი მენსტრუაციის შესახებ, რათა ეს არ აღმოჩნდეს სტრესი მოზარდისთვის - ძალიან ხშირად ხდება მენსტრუაციული ციკლის დარღვევა თუნდაც ამის ფონზე. საჭიროა პირველი მენსტრუაციის დადგომამდე ფსიქო-ემოციური მომზადება, ჰიგიენური წესების დაცვის სწავლება და ა.შ.

რა არის ყველაზე საყურადღებო პირველ რიგში. საყურადღებოა მენსტრუალური ციკლის დიაპაზონი.  ნორმად ითვლება 21 დღიდან 35 დღემდე, იგულისხმება შუალედი მენსტრუაციის დაწყებიდან შემდეგი მენსტრუაციის დაწყებამდე. თუ მოზარდის შემთხვევაში ცდება ამ პერიოდს, მშობელმა ეს არ უნდა უგულვებელყოს.

რაც შეეხება ციკლურობას, მშობელი ხშირად ზრუნავს, დარდობს, მოჰყავს გინეკოლოგთან.  რომ არ იყოს ნაადრევი მომართვიანობა სპეციალისტთან, ერთი წელი, წელიწადნახევარი მოზარდის ორგანიზმს უნდა ვაცალოთ, რათა მენსტრუაციული ციკლის რეგულარობა ორგანიზმმა თავად ჩააყენოს მწყობრში.

ძალიან ხშირია შემთხვევები, როდესაც პუბერტატულ ასაკში  ვლინდება ჭარბთმიანობა, ცხიმოვანი ქსოვილის ჭარბი განვითარება, მამაკაცური ტიპის გათმიანება, ხმის დაბოხება. ასეთ დროს მშობელმა აუცილებლად უნდა მიმართოს გინეკოლოგს.

ასევე საყურადრებოა, როდესაც მოზარდს აქვს მენარხე, ანუ ის მენსტრუირებს, მაგრამ არ აქვს სქესობრივი მომწიფების ნიშნები,- ესეც ძალიან საყურადღებოა და ამ შემთხვევაშიც უნდა მივმართოთ სპეციალისტს. ყველაზე ხშირია მენსტრუალური ტკივილი. ხშირად მოგვმართავენ მშობლები და გვეუბნებიან, რომ ეს არის გენეტიკური, მეც ასე მქონდა... გენეტიკურ ფაქტორს, რა თქმა უნდა, არ უარვყოფ, თუმცა ეს დიფერენცირებული უნდა იყოს თავად გინეკოლოგის მიერ, რათა გამოირიცხოს ბევრი სხვა დაავადება, რომელიც იწვევს ამ მენსტრუალურ ტკივილს. ეს არის ძირითადი სიმპტომები რასაც უნდა მიაქციოს მშობელმა ყურადღება.



 ბოლო დროს ხშირია  მენსტრუალური ციკლის დარღვევები, უნდა გვეშინიოდეს თუ არა ჰორმრი პრეპარატებით მკურნალობის?

საერთოდ არ არის საშიში, მთავარია სწორი დიაგნოზი დაისვას და სწორი პრეპარატი დაინიშნოს. ყველას მინდა ვუთხრა, რომ ჰორმონალური სამკურალო პრეპარატების დანიშვნა ხდება მენსტრუალური ციკლის დარღვევის დროს. ლოგიკურად რომ ვიმსჯელოთ, რა იწვევს მენსტრუალური ციკლის დარღვევას? თუ სწორი დიაგნოზი იქნა დასმული, რომ დადასტურებულად ჰორმონალური დისბალანსის შედეგია ციკლის დარღვევა, ესე იგი ორგანიზმი რაღაცას ჭარბად გამოიმუშავებს და რაღაცას ნაკლებად. სამკურნალო ჰორმონალური პრეპარატის დანიშვნა  ამას აბალანსებს. სიმპტომის მოხსნა ეს არის ერთჯერადი პრობლემის მოგვარება. პირველადი პრობლემის კი,  გამოკვლევა და შემდეგ სწორი მკურნალობაა. ჰორმონალური პრეპარატები ორგანიზმს ზიანს არ აყენებს, გამასუქებს, თმიანობა მომემატება და ა.შ. ეს არასწორია. როგორც ყველა პრეპარატს, მათ შორის ჰორმონალურსაც, აქვს გვერდითი მოვლენები მაგრამ,  ჰორმონალური დისბალანსით გამოწვეული მენსტრუალური ციკლის დარღვევა უნდა იყოს დაბალანსებული ჰორმონალური სამკურნალო საშუალებებით.

 ძირითადად რა მიზეზები უშლის ხელს ორსულობის დადგომას?

ყველაზე ხელისშემშლელი ფაქტორი არის ჰორმონალური დარღვევა. ხშირად კი ეს არის ანატომიური თავისებურებანი. ვგულისხმობ უნაგირა ფორმის საშვილოსნოს, საშვილოსნოს ღრუში ტიხარს, საშვილოსნოს ღრუს პოლიპს – ეს ის პობლემებია, რომელიც დაორსულებას უშლის ხელს;  უფრო ზუსტად კვერცხუჯრედი განაყოფიერდება, მაგრამ მისი მიმაგრებისთვის არსებობს ხელისშემშლელი ფაქტორები. ასევე აღსანიშნავია სტრესი, გარემო, სოციუმი, ფსიქო-ემოციური ფონი და უპირველეს ყოვლისა, მამაკაცის ფაქტორი.

როდესაც ორსულობის დადგომა გვიანდება წყვილი იწყებს ნერვიულობას, მიზეზების გამოკვლევას... ასეთ დროს გამოკვლეული უნდა იყოს როგორც ქალი, ასევე მამაკაცი. ორსულობის არდადგომის მთელი რიგი პრობლემები სწორედ მამაკაცთან შეიძლება იყოს დაკავშირებული.

რა უნდა ვიცოდეთ ფოლიკულის მონიტორინგის შესახებ, რატომ შეიძლება ფოლიკული არ გაიზარდოს, არ გასკდეს ან იდეალური სურათის მიუხედავად, არ დადგეს ორსულობა?

ფოლიკულის მონიტორინგი ეს არის საკვერცხეში ფოლიკულის მომწიფების დინამიკაში დაკვირვება. თავისი პერიოდულობით ის იზრდება, ერთ-ერთი ხდება დომინანტური. დომინანტურია ის ფოლიკული, რომელშიც არის მომწიფებული კვერცხუჯრედი, სკდება ოვულაციის პერიოდში, მისგან გამოედინება კვერცხუჯრედი, რომელიც შემდგომ უერთდება სპერმატოზოიდს და ხდება განაყოფიერება ანუ ჩასახვა. მონიტორინგი გვაძლევს იმ ინფორმაციას, რომ ჩვენ დავრწმუნდეთ - ბუნებრივად მწიფდება ფოლიკული, ბუნებრივად ხდება დომინანტური და ამწიფებს კვერცხუჯრედს, დამოუკიდებლად სკდება. მხოლოდ ფოლიკულის მონიტორინგი არ გულისხმობს ფოლიკულის ზრდის და მის შემდგომ გასკდომა- არ გასკდომის მომენტს. ფოლიკულური მონიტორინგი ასევე გულისხმობს ენდომეტრიუმის, ანუ საშვილოსნოს ლორწოვანი(ფუნქციონალური) შრის  გაზრდას. იზომება სისქე, რადგან არანაკლებ მნიშვნელოვანია, რომ განაყოფიერებული კვერცხუჯრედის ინპლანტაცია, მიმაგრება მოხდეს ღრუში.

ფოლიკულის მონიტორინგის დაწყება არ არის სტანდარტული. ამას განაპირობებს ქალბატონის მენსტრუალური ციკლი.  სხვადასხვაგვარად იწყება მონიტორინგი - 28 დღიან და 35 დღიან ციკლში. ხშირ შემთხვევაში დღეგამოშვებით ვაკეთებთ ამ გამოკვლევას, ეს ხდება ულტრაბგერით. თუ ერთ-ერთ გამოკვლევაზე ვხედავთ, რომ ამ თვეში არ ველით დომინანტურ ფოლიკულს, მონიტორინგი ასეთ დროს ჩერდება.

რატომ შეიძლება ფოლიკული ან არ მომწიფდეს ან მომწიფდეს, გაიზარდოს და არ გასკდეს?

მიზეზია ჰორმონალური დარღვევა. ამ ყველაფერზე ბევრი ენდოკრინული ორგანოა პასუხისმგებელი. აქ მძივივით არის ჩაბმული ენდოკრინული სისტემა.  ერთმანეთზეა დამოკიდებული და, ერთ-ერთი ენდოკრინული ორგანოს მწყობრიდან გამოსვლა შემდეგი რგოლის დარღვევას იწვევს. სწორედ ეს არის მიზეზი, რომ არ ხდება დომინანტური ფოლიკულის მომზადება.  ასევე ხშირად ხდება ისე, რომ დომინანტური ფოლიკული მწიფდება, მაგრამ ბუნებრივი გზით არ სკდება. არსებობს საშუალებები, პრეპარატები, რომლებსაც პრაქტიკაში ვიყენებთ, ვერევით მეან-გინეკოლოგები და ხდება ხელოვნურად დომინანტური ფოლიკულის გასკდომა.



 თუ ეს ყველაფერი ხდება მაგრამ ორსულობას მაინც ვერ ვიღებთ, სად შეიძლება მიზეზი ვეძებოთ და რა არის სტიმულაცია?

არის შემთხვევები, როდესაც დომინანტური ფოლიკული მწიფდება, ხდება მისი ბუნებრივი გახეთქვა ანუ კვერცხუჯრედის გადმოსვლა ფოლიკულიდან, ენდომეტრიუმის შრის სისქეც გვაძლევს იმის საშუალებას, რომ წესით, ბუნებრივი გზით მოხდეს მიმაგრება, მაგრამ ორსულობა   მაინც არ დგება.

დავუბრუნდები მამაკაცის პრობლემას. არასრულფასოვანი სპერმის დროს კი ახდენს სპერმატოზოიდი განაყოფიერებას, მაგრამ გენების შეჭიდების დროს ხდება ის დარღვევა, როცა განაყოფიერებული კვერცხუჯრედი, ჩანასახი არასიცოცხლისუნარიანია; ან მიემაგრა, მაგრამ მისი მენსტრუაციის მოსვლის პერიოდში მაინც მოხდა ჩამოფცქვნა და გამოდევნა. აუცილებლად უნდა აღინიშნოს, რომ ულტრაბგერა ძალიან გვეხმარება გინეკოლოგებს, ეს არის ჩვენი მარჯვენა ხელი, თუმცა ულტრაბგერა არ გაძლევს საშვილოსნოს ღრუს 100%-იან დიაგნოსტიკას. შესაძლოა იყოს მიკროპოლიპოზი, რაც ხელს უშლის განაყოფიერებული კვერცხუჯრედის მიმაგრებას.

სტიმულაცია არის მასტიმულირებელი მედიკამენტებით ჩარევა, ხდება საკვერცხის სტიმულაცია, რათა მან მოამზადოს დომინანტური ფოლიკული და მოხდეს ოვულაციის პერიოდი. მენსტრუალური ციკლი ორ ფაზად იყოფა, პირველ და მეორე ფაზად. თითოეულს თავისი დატვირთვა აქვს ჰორმონების გამოყოფაში. თითოეულ ფაზაში პასუხისმგებელი ენდოკრინული რგოლია ჩართული. ამ ფაზების მომიჯნავე შუა პერიოდი არის ოვულაციის პერიოდი. ზუსტად ის ეტაპი, როდესაც დომინანტური ფოლიკულიდან ხდება მომწიფებული კვერცხუჯრედის განდევნა, განაყოფიერება და საშვილოსნოს ღრუში მისი ინპლანტაცია.  სტიმულაციას  ვაკეთებთ და საკვერცხის ფუნქციებში ვერევით მაშინ, როდესაც საკვერცხე თავის პასუხისმგებლობას ვერ ასრულებს. უამრავი გამოკვლევების შედეგად, ყველანაირი რისკ ფაქტორების გათვალისწინებით, ხდება სტიმულაციის გაკეთება, რომელიც ხშირ შემთხვევაში ამართლებს. არის ისეთი შემთხვევებიც, როდესაც ჰიპერსტიმულაცია ხდება და შეიძლება მომწიფდეს რამდენიმე დომინანტური ფოლიკული, მაგრამ სტიმულაციის გაკეთება არ ნიშნავს 100%-იან ორსულობის დადგომას. სტიმულაციას აქვს თავისი ჩარჩოები, განსაზღვრულია, რამდენჯერ შეუძლია ექიმს მისი ჩატარება და უშედეგობის შემთხვევაში რამდენი ხანი არ უნდა ჩაერიოს და მიეცეს სრული დასვენების, თავისუფლების პერიოდი საკვერცხეს, ჰორმონალურ სტატუსს.



 რა უნდა ვიცოდეთ ოვულაციის პერიოდის შესახებ და შესაძლოა თუ არა, მისი სახლის პირობებში გამოთვლა?

 მოდით ვთქვათ რა სიმპტომები აქვს ოვულაციას. არსებობენ ჰიპერ მგრძნობიარე ქალბატონები, რომლებიც გრძნობენ ამ პერიოდს. აღნიშნავენ, რომ იგრძნობა წიწკვნითი, ჩხვლეტითი შეგრძნებები საკვერცხის პროექციაში. ოვულაციის პერიოდში იცვლება საშოდან გამონადენი, ანუ სეკრეტი მეტად წელვადი და გამჭვირვალეა. ორგანიზმი შეგნებულად გამოყოფს ასეთ სეკრეტს, რადგან ის ხელს უწყობს სპერმას, დროულად მივიდეს კვერცხუჯრედამდე. ასევე არის სტატისტიკა, როდესაც ოვულაციის პერიოდში მატულობს ლიბიდო, სექსუალური ვნება. თუ ამ ყველაფერს დააკვირდება ქალბატონი მიხვდება, რომ მას ოვულაციის პერიოდი აქვს.

რაც შეეხება გამოთვლას, ბაზალური ტემპერატურის გასინჯვა რექტალურად არის მოძველებული და დისკომფორტის შემცველი მეთოდი, რადგან გაზომვა უნდა მოხდეს დილას, ლოგინიდან აუდგომლად, დაახლოებით ერთი და იგივე დროს. უნდა გაკეთდეს მენსტრუაციის დღეებისა და ბაზალური ტემპერატურის ცხრილი. ხშირად 0,5 გრადუსით მატებას ან კლებას აქცევენ ყურადღებას, რაც არაინფორმაციულია. ეს არის დისკომფორტული, თუმცა, რატომაც არა - ზოგი ქალბატონი ითვლის ასე ოვულაციის პერიოდს.

რაც შეეხება კლასიკურ მეთოდს, ეს დამოკიდებულია  მენსტრუალურ ციკლთან. 28 დღიანში სხვა დღეებია განაყოფიერების, 35 დღიანში სხვა. თუ ვისაუბრებთ 28 დღიან მენსტრუალურ ციკლზე, ყველაზე ხშირად ოვულაციის პერიოდი არის მეთერთმეტე დღიდან მეთოთხმეტე დღის ჩათვლით. მაგრამ აქვე უნდა ითქვას, რომ სპერმა განაყოფიერების უნარიანი არის 48-დან 72 -საათის განმავლობაში. თუ ქალბატონი ფიქრობს, რომ მე მე-11 დღიდან აქვს „საშიში“ ან „სასურველი“ დღეები განაყოფიერებისათვის, და მენსტრუაციის დაწყებიდან მე-9 დღეს აქვს დაუცველი სექსუალური კავშირი და ჰგონია, რომ არ დაორსულდება, ძალიან ცდება. თუ მე-14 დღეს გასკდა ფოლიკული, გადმოისროლა მომწიფებული კვერცხუჯრედი, მაგრამ ქალბატონს ჰგონია, რომ მე-14 დღემ ჩაიარა, როგორც სპერმატოზოიდს აქვს განაყოფიერების ვადა, ასევე კვერცხუჯრედს აქვს ვადა - 12 საათიდან 24 საათამდე. თუ ავიღებთ მაქსიმალურად დაწყებულით და დამთავრებულით, ეს არის მე-9 დღიდან მე-20 დღემდე. ხშირად ქალბატონები დარწმუნებული არიან, რომ მენსტრუაციის ბოლო დღეები ჰქონდა და ამიტომ ორსულობა სავარაუდოდ არ დადგებოდა. ეს ასე არ არის. ამისი გამოთვლა შეიძლება, პროცენტულობა დაკვირვებულ ქალბატონებში მაღალია, მაგრამ არა 100%-იანი სიზუსტით.



თუ შეიძლება გამოვყოთ რამდენიმე კვლევა, რომლებზეც გვირჩევთ, რომ წელიწადში ერთხელ მაინც ჩავიტაროთ?

ჩვენს ქვეყანაში ყველანაირი ხელშეწყობა აქვთ ქალბატონებს, რათა გინეკოლოგთან თუ მამოლოგთან დაგვიანებული მიმართვიანობა არ მოხდეს. პირველ რიგში ძალიან ხშირია საშვილოსნოს ყელის პათოლოგია, რომელიც ბოლო წლებში მომრავლდა და მისი ასაკი საგრძნობლად გაახალგაზრდავდა. ყველა ქალბატონს მოვუწოდებ წელიწადში ერთხელ აუცილებლად მიმართოს გინეკოლოგს, რათა აიღოს პაპ–ტესტი. საშვილოსნოს ყელის პათოლოგია არ გვაძლევს კლინიკურ გამოვლინებას, ანუ ქალს არ აწუხებს არაფერი და არც ექიმს მიმართავს. მიუხედავად ამისა, პაპ–ტესტი არის ის ანალიზი, რომელიც წელიწადში ერთხელ ქალბატონმა აუცილებლად უნდა გაიკეთოს. ჩვენთან ძალიან ადაპტირებული გახდა საშოსმხრივი ინფექციები, რაც არ იძლევა კლინიკას, არ აწუხებს ქალბატონს, ან აწუხებს პერიოდულად და თავისით გადის ჩივილები. მაგრამ ამ შემთხვევაში შეიძლება საქმე გვაქვს ქრონიკულ ინფექციურ დაავადებასთან, რომელიც თავისებურ ზიანს აყენებს ქალის რეპროდუქციულ სისტემას. ამიტომ წელიწადში ერთხელ ნაცხის ბაქტერიოსკოპიული ანალიზი უნდა გაკეთდეს. ასევე უნდა გაკეთდეს ულტრაბგერითი კვლევა და სარძევე ჯირკვლების ულტრასონოგრაფია, თუ საჭირო გახდა მამოგრაფიაც. ეს ის ძირითადი კვლევებია, რომლებიც ქალბატონმა წელიწადში ერთხელ უნდა ჩაიტაროს, რათა დაგვიანებული არ აღმოჩნდეს მომავალში.

არის შემთხვევები, როდესაც დიდი დოზით არის გინეკოლოგიური თუ ენდოკრინოლოგიური დარღვევები, მაგრამ ორსულობა დგება. მეორე მხრივ კი ერთი შეხედვით აბსოლიტურად ჯანმრთელი პაციენტი ვერ იღებს იგივე შედეგს, როგორ ავხსათ ეს უცნაური შემთხვევები?

ყველა ადამიანი ინდივიდია, აქვს ინდივიდუალური ენდოკრინული და იმუნური სისტემა. სხვისი მაგალითი, რომ სხვას ჰქონდა იგივე პრობლემა, მაგრამ დაორსულებისთვის ხელი არ შეუშლია, ყველაზე არ ვრცელდება.

არსებობს უამრავი მიზეზი, თუ რატომ შეიძლება ენდოკრინული პრობლემის დროს უპრობლემოდ დადგეს ორსულობა, განვითარდეს და ქალბატონმა ასეთი დარღვევებით მიიღოს აბსოლუტურად ჯანმრთელი ახალშობილი. ბევრი ნიუანსია, და ხშირ შემთხვევაში ექიმებიც გაკვირვებულები რჩებიან და უკვირთ, როგორ მოახერხა ეს ორგანიზმმა. თუმცაღა ინდივიდუალურია; ინდივიდია და მისი პრობლემების, ენდოკრინული დარღვევების კომპენსირება მოახდინა ორგანიზმმა ასაკის, იმუნიტეტის თუ ბევრი სხვა ფაქტორის გამო. ეს არ ნიშნავს, რომ იგივე პათოლოგიით და დარღვევებით სხვა ქალაბატონიც იგივენაირად მიიღებს ორსულობას; ან შეიძლება მიიღოს, მაგრამ ვერ შეინარჩუნოს, ან მიიღოს არაჯანსაღი ნაყოფი.

ასევე არის პირიქითაც, როდესაც ვიკვლევთ ქალბატონს, ვიკვლევთ პარტნიორსაც. თითქოს ორივე მხარეს კლასიკურად ყველაფერი აქვს წესრიგში, არ გვაქვს არანაირი ხელმოსაჭიდი მიზეზი, მაგრამ არ დგება ორსულობა. ასეთი დიაგნოზიც არსებობს - გაურკვეველი გენეზის უნაყოფობა .

გადაცემის აუდიოჩანაწერი

[audio mp3="http://old.fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/11/ekimi-1.mp3"][/audio]
            [post_title] => „ფოლიკულის მონიტორინგი და ოვულაცია“ - რჩევები ეკა ისაკიდისგან
            [post_excerpt] => 
            [post_status] => publish
            [comment_status] => closed
            [ping_status] => closed
            [post_password] => 
            [post_name] => folikulis-monitoringi-da-ovulacia-rchevebi-eka-isakidisgan
            [to_ping] => 
            [pinged] => 
            [post_modified] => 2018-11-27 14:02:01
            [post_modified_gmt] => 2018-11-27 10:02:01
            [post_content_filtered] => 
            [post_parent] => 0
            [guid] => http://old.fortuna.ge/?p=309284
            [menu_order] => 0
            [post_type] => post
            [post_mime_type] => 
            [comment_count] => 0
            [filter] => raw
        )

    [comment_count] => 0
    [current_comment] => -1
    [found_posts] => 91
    [max_num_pages] => 31
    [max_num_comment_pages] => 0
    [is_single] => 
    [is_preview] => 
    [is_page] => 
    [is_archive] => 1
    [is_date] => 
    [is_year] => 
    [is_month] => 
    [is_day] => 
    [is_time] => 
    [is_author] => 
    [is_category] => 
    [is_tag] => 1
    [is_tax] => 
    [is_search] => 
    [is_feed] => 
    [is_comment_feed] => 
    [is_trackback] => 
    [is_home] => 
    [is_privacy_policy] => 
    [is_404] => 
    [is_embed] => 
    [is_paged] => 
    [is_admin] => 
    [is_attachment] => 
    [is_singular] => 
    [is_robots] => 
    [is_posts_page] => 
    [is_post_type_archive] => 
    [query_vars_hash:WP_Query:private] => cf0449d4fb4459ae470365d55d156288
    [query_vars_changed:WP_Query:private] => 
    [thumbnails_cached] => 
    [stopwords:WP_Query:private] => 
    [compat_fields:WP_Query:private] => Array
        (
            [0] => query_vars_hash
            [1] => query_vars_changed
        )

    [compat_methods:WP_Query:private] => Array
        (
            [0] => init_query_flags
            [1] => parse_tax_query
        )

)

მსგავსი სიახლეები