მედეა ზირაქაშვილი: მამის ჩართულობა ბავშვის აღრზდის პროცესში სასარგებლო ტენდენციაა

პოპულარული

მედეა ზირაქაშვილი: მამის ჩართულობა ბავშვის აღრზდის პროცესში სასარგებლო ტენდენციაა

მენტალური ჯანმრთელობის ცენტრის წამყვანი სპეციალისტი, ბავშვთა ნევროლოგი მედეა ზირაქაშვილი ხშირად აქვეყნებს ბლოგს აქტუალურ თემებზე. ამჯერად ექიმმა ყურადღება ბავშვის აღზრდასა და განვითარებაში მამის როლზე გაამახვილა. ექიმი-ნევროლოგი აღნიშნავს, რომ ბავშვის აღზრდაში თითოულ მშობელს აქვს თავისი განსაზღვრული და უნიკალური როლი, რაც ჩაუნაცვლებელია. მედეა იხსენებს, რომ რამოდენიმე წლის წინ პატარები ვიზიტზე მხოლოდ დედებსა და ბებიებს დაჰყავდათ, მამა კი მანქანაში ან მოსაცდელში ელოდებოდა. იყო შემთხვევებიც, როცა ის საერთოდ არ იყო ინფორმირებული შვილის ექიმთან ვიზიტის თაობაზე. მედეა სიხარულით აღნიშნავს, რომ დღეს ტენდენცია რადიკალურად შეიცვალა და ბოლო დროს სწორედ მამები იწყებენ ჩივილების გაჟღერებას. მედეას საკუთარი პაციენტების მაგალითებიც მოჰყავს, რომელთა მამები უდიდესი ძალისხმევითა და თერაპიის დახმარებით საუკეთესო გამოსავლისკენ იღწვიან. აღმოჩნდა, რომ მამის ჩართულობა ბავშვის აღრზდის პროცესში სასარგებლო ტენდენციაა და ამას მსოფლიო სტატისტიკაც მოწმობს.

მედეას მაგალითად მოჰყავს National Institute of Child Health and Human Development (NICHD)-ის მერი ჩატარებული კვლევა, საიდანაც ირკვევა, რომ რომ მამა მაშინ უფრო მეტადაა ჩართული აღმზრდელობის პროცესში, როცა:

ნაკლებ დროს ატარებს სამსახურში;

აქვს სტაბილური მენტალური ჯანმრთელობა: მაღალი თვითშეფასება, ხასიათობრივი ცვლილებების და აგრესიის დაბალი დონე, კარგად უმკლავდება  ცხოვრებისეულ გამოწვევებს;

დედა მუშაობს უკიდურესად დიდი დატვირთვით;

ბავშვი ბიჭია;

თბილი და ემპათიური დამოკიდებულებაა ცოლ-ქმარს შორის.

მეტიც, ღმოჩნდა, რომ მამის ჩართულობა ორსულობისას:

ამცირებს დღენაკლულობის და ახალშობილთა სიკვდილიანობის რისკს;

მწეველ დედებში 36% -ით ამცირებს მავნე ჩვევას ამ პერიოდში.

თურმე დაბადებიდან 2 საათის განმავლობაში მამასთან კანით-კანზე კონტაქტის შემთხვევაში ახალშობილები ნაკლებად ტირიან და ჭირვეულობენ.

კვლევებით დადგინდა, რომ,  ჩვილობისას მამას შეუძლია ისევე აქტიური ურთიერთობა ჰქონდეს ბავშვთან , როგორც დედას. მათ შეუძლიათ ეთამაშონ ბავშვს, შექმნან გაცილებით მეტად მასტიმულირებელი, ენერგიული და სახალისო გარემო ბავშვისთვის.

ბავშვთან საკუთარი ემოციების თანხვედრის, მათი სიმძლავრის და ექსპრესიის თვალსაზრისით მამის და დედის დამოკიდებულება აბსოლუტურად ერთნაირი აღმოჩნდა, თამაშის ასპექტში კი, სასურველი ურთიერთობა, ხარისხობრივი და თვისობრივი თვალსაზრისით,  უკეთესი აღმოჩნდა მამებთან. მამასთან აქტიური ურთიერთობით სტიმულირდება ცნობისმოყვარეობის, შეცნობის და დამოუკიდებლობის უნარები, მაშინ როდესაც დედასთან თუნდაც ნაკლები ინტენსივობის ურიერთობა მნიშვნელოვანია უსაფრთხო მიჯაჭვულობის ჩამოყალიბებისათვის.

აქვე მედეა ზირაქაშვილს მაგალითად მოჰყავს ამერიკის პედიატრთა ასოციაციის რეკომენდაცია, რომელიც მეტყველების განვითარების სტიმულაციაში მამის როლის მნიშვნელობაზე საუბრობს. ასევე, განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია მამის როლი თინეიჯერთა აღზრდაში. ვრცლად მედეა ზირაქიშვილის ბლოგს თანამედროვე მამის როლზე მენტალური ჯანმრთელობის ცენტრის ოფიციალურ საიტზეა განთავსებული. ნვეროლოგი ამბობს, რომ საჭიროა მუდმივი გამხნევება, მხარდაჭერა, მინიშნება მამებისთვის თუ რა მნიშვნელობა აქვს მათ ჩართულობას.

 

 

რჩევები /

|

22 იანვარი, 2018

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => eqimis-rchevebi
                                    [1] => medea-ziraqashvili
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 206839
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => eqimis-rchevebi
                                    [1] => medea-ziraqashvili
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 206839
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 5588
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => eqimis-rchevebi
                                    [1] => medea-ziraqashvili
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => eqimis-rchevebi
                                    [1] => medea-ziraqashvili
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (206839) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (9234,5588)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 308581
                    [post_author] => 6
                    [post_date] => 2018-11-23 12:19:15
                    [post_date_gmt] => 2018-11-23 08:19:15
                    [post_content] => ექიმი-პედიატრი ლელა ზანგურაშვილი წერს გრიპის ვაქცინის შესახებ გავრველებული ყველა მითის შესახებ.

სოციალურ ქსელში მისი პოსტი პოპულარულია, ამიტომ ჩვენც გთავაზობთ.

"შეკითხვა 1. არსებობს ბევრნაირი გრიპის ვირუსი. ეს ვაქცინა ყველა ტიპის ვირუსის დროს ეფექტურია?

გრიპის ვაქცინა ყოველწლიურად! მზადდება იმის გათვალისწინებით, თუ შემდეგ წელს რომელი შტამითაა მოსალოდნელი ეპიდემია. ამის პროგნოზირებისთვის მთელი წელი აკვირდებიან და სწავლობენ გრიპის ვირუსის გავრცელებას. მას შემდეგ, რაც ასეთი პროგნოზი გაკეთდება, იწყება ვაქცინის წარმოება იმ წელს მოსალოდნელი შტამების წინააღმდეგ. სამწუხაროდ, ამინდის პროგნოზის არ იყოს, ზოგჯერ ეს პროგნოზიც ცდება. ან ზოგჯერ გრიპის ვირუსი აღმოჩნდება „ყოჩაღი“ და მნიშვნელოვნად შეიცვლის გენომს. ასეთ წლებში ვაქცინა ნაკლებ ეფექტური აღმოჩნდება ხოლმე. „კარგ“ წლებში ვაქცინის ეფექტურობა საკმაოდ მაღალია და 80-90 პროცენტს აღწევს.
გრიპის ვაქცინას არაფერი აქვს საერთო დანარჩენ ვირუსებთან (ე.წ. გაციება და ა.შ.). ამიტომ გრიპზე აცრილი ადამიანი ჩვეულებრივად ხდება ავად სხვა დაავადებებით. სამაგიეროდ, თუ ვაქცინა ეფექტური აღმოჩნდა, მას არ ემართება, ან ძალიან იოლად გადააქვს, მძიმე დაავადება სახელად გრიპი.

შეკითხვა 2. ადამიანის ორგანიზმი ხომ თავად გამოიმუშავებს იმუნიტეტს? ამ ვაქცინის გაკეთება დროთა განმავლობაში ხომ არ დააქვეითებს იმუნიტეტს?

ადამიანის ორგანიზმი იმუნიტეტს გამოიმუშავებს იმ ვირუსების მიმართ, რომელიც მის ორგანიზმში მოხვდება - დაავადების ან აცრის გზით. თუ ვირუსის (მაგ. გრიპის) წინააღმდეგ აცრა არ გაქვთ გაკეთებული, ერთადერთი შანსი იმუნიტეტის გამომუშავების ამ დაავადების გადატანაა. გრიპი კი სულაც არ არის იოლი გადასატანი. ამისთვის არსებობს აცრა. ის არ ასუსტებს ორგანიზმის იმუნიტეტს. პირიქით, აიძულებს გამოიმუშავოს იმუნიტეტი კონკრეტული ვირუსის წინააღმდეგ ამ ვირუსის გადატანის გარეშე.

შეკითხვა 3. 1 წლის ასაკისთვის რამდენად რეკომენდებულია გრიპის საწინააღმდეგო აცრა?

გრიპის საწინააღმდეგო აცრა დაშვებული და რეკომენდებულია 6 თვის ასაკიდან. წლამდე ასაკის ბავშვს ხშირად ნაკლები შეხება აქვთ გარემოსთან, არ დადის ბაღში, დაბადების დღის ცენტრებში და მშობლები ფიქრობენ, რომ მისი აცრა აუცილებელი არ არის. ნუ დაგავიწყდებათ, რომ ბაღში, სკოლაში მოსიარულე უფროს და-ძმას და მშობლებს თავისუფლად შეუძლიათ გრიპის ვირუსის სახლში „მოტანა“. ამიტომ თუ გადაწყვეტთ ჩვილი ბავშვი არ აცრათ, აუცილებლად ჩაუტარეთ ვაქცინაცია ოჯახის ყველა სხვა წევრს.
აქვე ვიტყვი, რომ თუ ჩვილ ბავშვს რაიმე დაავადება აქვს, რაც მას რისკის ქვეშ აყენებს (მაგ. გულის, ფილტვის დაავადებები), ის აუცილებლად უნდა აიცრას.

შეკითხვა 4. ... ახალი შტამების წინაშე ალბათ ისევ უძლურები იქნებიან აცრილები. თუკი შარშან იმ შტამით არ დაავადდა ადამიანი, წელს ხომ ნაკლებია ალბათობა შარშანდელი შეეყაროს...

ყოველ მომდევნო წელს სრულიად განსხვავებული შტამები არ ჩნდება. ვირუსი თანდათან იცვლის „ანტიგენურ შემადგენლობას“ და, როგორც უკვე ვთქვით, მეცნიერები მთელი წელი სწავლობენ ვირუსს, რათა შემდეგ წელს მომზადებული დახვდნენ.

რაც შეეხება ისეთ შემთხვევებს, როდესაც ორი წელი ერთი და იგივე შტამი ვრცელდება, შარშან არ დაავადებულ ადამიანს, წელსაც მოუწევს აცრა. ამის მიზეზი მარტივია: თუ შარშან იმიტომ არ დაავადდა, რომ უბრალოდ ეს ვირუსი არ შეხვდა, წელს შეიძლება ასე არ გაუმართლოს. ხოლო თუ იმიტომ არ დაავადდა, რომ აცრილი იყო, აცრას რამდენიმე თვეში „ვადა გასდის“ და წლევანდელი ეპიდემიისთვის საკმარისი დაცვა არ ექნება, ამიტომ წელს ახლიდან უნდა აიცრას".
                    [post_title] => ყველაფერი გრიპის ვაქცინის შესახებ - რა შემთხვევაშია ის ეფექტური
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => yvelaferi-gripis-vaqcinis-shesakheb-ra-shemtkhvevashia-is-efeqturi
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-11-23 12:31:14
                    [post_modified_gmt] => 2018-11-23 08:31:14
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://old.fortuna.ge/?p=308581
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [1] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 236990
                    [post_author] => 23
                    [post_date] => 2018-04-30 13:11:09
                    [post_date_gmt] => 2018-04-30 09:11:09
                    [post_content] => ბავშთა ფსიქიატრი, ნევროლოგი და მენტალური ჯანმრთელობის ცენტრის წამყვანი სპეციალისტი მედეა ზირაქაშვილი სოციალურ ქსელში 2018 წლის 26 აპრილს დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის მიერ გამოქვეყნებულ ახალ კვლევებს ასაჯარობეს. ცნობილი ხდება ამერიკის შეერთებულ შტატებში აუტიზმის პრევალენსის მზარდი ტენდენციის შესახებ. რის გამოც კომპანია Autism Speaks-მა, ჯანმრთელობის ნაციონალურ ინსტუტუტს, სხვა მსგავს კომპანიებთან ერთად მოუწოდა აქტიურად დაგეგმონ კვლევები აუტიზმის პრევალენსის ზრდის მიზეზების და აუტიზმის ხშირი თანმხლები, კომპლექსური სამედიცინო საჭიროებების იდენტიფიკაციისა და მართვისათვის.

მედეა ზირაქაშვილი რამდენიმე მნიშვნელოვან ასპექტზე ამახვილებს ყურაღებას და სპეციალისტთან დროული მიმართვიანობის აუცილებლოაზე საუბრობს. მის სტატუსს უცვლელად გთავაზობთ:

„თუ ბოლო წლების განმავლობაში, ნეიროგანვითარებით დარღვევებზე მომუშავე ადამიანებს მოგვეცა მცირედი სიმშვიდის საშუალება აუტიზმის სიხშირიანობის სტაბილური მაჩვენებელის 1:68 გამო და ამაყად ვაცხადებდით, რომ დაახლოებით 4 წელია ახალი სტატისტიკური მაჩვენებელი აღარ დადებულა სანდო წყაროებზე დაყრდნობით... 2018 წლის 26 აპრილს დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრმა გამოაქვეყნა ინფორმაცია, ამერიკის შეერთებულ შტატებში აუტიზმის პრევალენსის მზარდი ტენდენციის შესახებ. კერძოდ: 1: 59 თან,ასეთია დღეს აუტიზმის გავრცელება ამერიკის შერთებულ შტატებში...
აღნიშნული ინფორმაცია საფუძველი გახდა იმის, რომ კომპანია autism Speaks-მა, ჯანმრთელობის ნაციონალურ ინსტუტუტს ( NIH) , სხვა მსგავს კომპანიებთან ერთად მყარად მოუწოდა აქტიურად დაგეგმონ კვლევები აუტიზმის პრევალენსის ზრდის მიზეზების და აუტიზმის ხშირი თანმხლები, კომპლექსური სამედიცინო საჭიროებების იდენტიფიკაციისა და მართვისათვის.

რამოდენიმე მნიშვნელოვანი ასპექტი:

სქესთაშორისი შეფარდება შემცირდა: 4:1-თან, 2012-ში იყო4.5:1-თან.

¾ 1: 37 ბიჭში ¾ 1:151

გოგონაში რაც იმას მოწმობს, რომ მეტად გახდა შესაძლებელი გოგონებში ატიპურად მიმდინარე კლინიკის ამოცნობა და დიაგნოზის დადასტურება.

კავკასიელებში ( იგულისხმება თეთრი კანის ფერის ბავშვები) დიაგნოზი გაცილებით ხშირად ისმება, თუმცა აღნიშნულ ფაქტს ადვილად იდენტიფიცირებას უფრო მიაწერენ, ვიდრე ნამდვილად გაზრდილ სიხშირეს,თუმცა ეთნიკური სხვაობა რომ მკვეთრად შემცირებულია- ფაქტია, აღნიშნულ ცვლილებას აუტიზმთან დაკავშირებული ცნობადობის დონის ამაღლებას და დამახასიათებელი ნიშნების იდენტიფიკაციის გაუმჯობესებას, სადიაგნოსტიკო ტესტების გამოყენების მეტ გამოცდილებას მიაწერენ .

გასაკვირია, თუმცა დღემდე არ დაპატარავებულა ამერიკაში ასაკი, როდესაც ხდება დიაგნოზის დასმა , იქ ეს ასაკი კვლავ 4 წელი და მეტია.მაშინ,როდესაც ადრეული ინტერვენცია ასეთი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ამ ბავშვებისთვის, ნამდვილად დიდი პრობლემაა, გვიანი ამოცნობა. არის მნიშვნელოვანი მოწოდება, რომ მშობლების პირველ ჩივილებსა და დიაგნოზის დასმას შორის დროის შუალედი იყოს ძალინ მცირე.
ფაქტია, რომ ჯერჯერობით კაცობრიობას ამ მზარდი ტენდენციის შეჩერების ბერკეტები არ გააჩნია, სამაგიეროდ გააჩნია შესაძლელობა ადრეული გამოვლინების და იდენტიფიცირების ფონზე შეცვალოს დიაგნოზის ტრაექტორია და გამოსავალი. შესაბამისად ადრეული ინტერვენციისთვის: მეტი დაკვირვება საკუთარი შვილების ქცევებზე, მეტი ცოდნა განვითარების ასაკობრივი ნიშანსვეტების შესახებ, მეტი გამბედაობა ადრეულ ასაკში მივმართოთ სპეციალისტს, ადრეულად მოვახდინოთ პრობლემის დენტიფიკაცია და ადრეულ ასაკიდან შევუდგეთ რეაბილიტაციის პროცესს...“


                    [post_title] => „მეტი დაკვირვება საკუთარი შვილების ქცევებზე“ - მედეა ზირაქაშვილი აუტიზმის მზარდი ტენდენიციის შესახებ
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => meti-dakvirveba-sakutari-shvilebis-qcevebze-medea-ziraqashvili-autizmis-mzardi-tendeniciis-shesakheb
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-04-30 13:29:34
                    [post_modified_gmt] => 2018-04-30 09:29:34
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=236990
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [2] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 230428
                    [post_author] => 23
                    [post_date] => 2018-04-06 12:28:50
                    [post_date_gmt] => 2018-04-06 08:28:50
                    [post_content] => გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ აუტიზმის შესახებ გარცელებულ ყველაზე აქტუალურ თემებსა და ცნობადობის ამაღლების აუცილებლობას დაეთმო.  რამდენად შეუძლია პლანშეტს, ტელეფონს, ტელევიზორს აუტიზმის გამოწვევა და სპექტრის ნიშნების ჩამოყალიბება; რაზეა დამოკიდებული დიაგნოზის საბოლოდ  მოხსნა  და რა შედეგები აქვთ ბავშვებს, რომლებსაც შესაბამისი თერაპია ადრეულ ასაკში დაიწყეს; რა კავშირშია მძიმე მეტალები აუტიზმთან; რა ეტაპზეა უახლესი კვლევები აუტიზმის დიაგნოსტიკასა და მედიკამენტოზური თერაპიის ნაწილში –  ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში ბავშვთა ფსიქიატრმა, ნევროლოგმა მედეა ზირაქაშვილმა ისაუბრა.

ბოლო დროს ხშირად გვესმის, რომ აუისტური სპექტრის დიაგნოზმა იმატა. რეალურია ეს, თუ იმატა დროულმა მომართვიანობამ  და ხალხი პრობლემაზე ღიად ალაპარაკდა?

აუტიზმთან დაკავშირებით  2010  წლის შემდეგ სტატისტიკა არ შეცვლილა.  2010 წელს დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის მიერ მოწოდებული ინფორმაციით, 68 ბავშვიდან ერთს ჰქონდა აუტიზმის სპექტრის აშლილობა. დღეს სტატისტიკა იგივეა, ამიტომ ასეთი დიდი შფოთვა ვფიქრობ, გადაჭარბებულია. რაც შეეხება თავად ტერმინის უფრო ხშირად გამოყენებას, კი ნამდვილად დღეს ბევრს და ღიად ვსაუბრობთ აუტიზმის სპექტრის აშლილობაზე, გაცილებით მაღალია სოზოგადო აქტიურობა ამ საკითხთან დაკავშირებით.

https://www.youtube.com/watch?v=v-adOwbOJp8&feature=youtu.be

როდესაც გამომწვევ მიზეზებზე ვსაუბრობთ, შირად გვემის, რომ პლანშეტი და ციფრული ტექნოლოგიები პირ კავშირშია აუტიზმთა, რეალურად რამდენად შეუძლია პლანშეტ, ტელეფონს, ტელევიზორს აუტიზმის გამოვევა და სპექტრის ნიშნების ჩამოყალიბება?

როგორც წესი, ბევრი მითი ვრცელდება ხოლმე მაშინ, როდესაც არ ვიცით ზუსტი მიზეზი. აუტიზმი სწორედ ამ დიაგნოსტიკური კატეგორიების ჯგუფს მიეკუთვნება. დღეს სულ უფრო ხშირად საუბრობენ აუტიზმის წარმოშობაზე, როგორც მემკვიდრული წინასწარგანწყობისა და რისკ ფატორების ურთიერთქმედების შედეგზე.კვლევებით გამოვლენილ რისკ ფაქტორებს შორის ,რაც უნდა ბევრი ვეძებოთ ლიტერატურაში  ვერსად ვერ ვნახავთ ასე ხაზგასმით გამოყოფილ ციფრულ ტექნოლოგიებს-მოაზრებულს რისკ ფაქტორად.შესაძლებელია ციფრულ ტექნოლოგიებზე მიჯაჭვულობამ  დაამძიმოს სიმპტომატიკა,მეტად მოხდეს ინტერესთა სფეროს შევიწროვება , მეტად იზოლირდეს ბავშვი, მაგრამ ის რომ ტელევიზორმა და კომპიუტერმა“ დამართა აუტიზმი“, რაც ხშირად მომისმენია მშობლების კომენტარიდან - მხოლოდ ისტერიის ნაწილი მგონია.მეტი კვლევებია საჭირო ამ კორელაციის საფუძვლიანად შესასწავლად, რადგან დღესდღეობით მსგავსი კვლევების მნიშვნელოვანი დეფიციტია, მაგრამ რაც უკვე არის, მათ შორის ციფრული ტექნოლოგიების და აუტიზმის ,როგორც მიზეზ- შედეგობრივი დამოკიდებულების შესახებ ცალსახად მითითებული ნამდვილად არ არის.საინტრესოა, რომ ბოლო პერიოდში, გაიდლაინების ტონიც შემსუბუქდა და თუკი ადრე მითითებული იყო, რომ გაჯეტი ბავშვისთვის საერთოდ არ შეიძლებოდა,ამჟამინდელი მოწოდებაა,რომ აკრძალვის ნაცვლად ეკრანთან გატარებული დრო,გონივრულად და ზომიერად გამოიყენოს. მთავარია, რა შინაარსი მიეწოდება ბავშვს.



მოხსნილი დიაგნოზების შესახებ მინდა გკითხოთ, რაზეა დამოკიდებული დიაგნოზის საბოლოდ  მოხსნა  და რა შედეგები აქვთ ბავშვებს, რომლებსაც შესაბამისი თერაპია ადრეულ საკში დაიწყეს?

თუ გადავხედავთ 70-იანი წლების მონაცემებს, ვნახავთ, რომ მაშინ არ იყო საუბარი იმაზე, რომ ეს დიაგნოზი მოხსნას ექვემდებარებოდა. მაშინ საუბრობდნენ, რომ ეს მდგომარეობა მთელი ცხოვრების განმავლობაში გრძელდებოდა. 2013 წელს პირველად გაჩნდა ინფორმაცია, რომ შესაძლებელია მიღწეულ იქნას  მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება. ეს განცხადება 19 წლიანი დაკვირვების შედეგად გაკეთდა. კვლევას ამ სფეროში ძალიან მნიშვნელოვანი ფიგურა, კატერინა ლორდი ხელმძღვანელობდა. შედეგები დაიბეჭდა „ბავშვთა ფსიქოლოგიისა და ფსიქიატრიის“ ჟურნალში (JOURNAL OF CHILD PSYCHOLOGY AND PSYCHIATRY DECEMBER 2013 Impact Factor: 6.46) აქ საუბარი იყო, რომ შემთხვევათა 9%-ში შესაძლებელია დიაგნოზი მოიხსნას. ამავე პერიოდში დებორა ფეინი, რომელიც ასევე ძალიან მნიშვნელოვანი ფიგურაა, პირველად იწყებს საუბარს „ოპტიმალურ გამოსავალზე“. ოპტიმალური გამოსავალი არის მდგომარეობა, რომელსაც მაღალი ინტელექტის მქონე აუტისტური სპექტრის აშლილობის მქონე ადამიანი აღწევს. ამ დროს იმდენად მსუბუქდება აუტიზმის სპექტრის აშლილობის სიმპტომები, რომ ადამიანს ყოველდღიურ ფუნქციონირებაში  ხელი არ ეშლება. ცხადია შეიძლება რჩებოდეს სხვა პრობლემა, მაგალითად პრაგმატული ენის დარღვევები,  იმპულსურობა, შფოთვა, დეპრესია, ყურადღების კონცენტრაციის პრობლემა.

დღეს თავისუფლად ვსაუბრობთ, რომ შესაძლებელია დიაგნოზის მოხსნა.ძალიან  დიდ პროფესიონალიზმს და საკითხის ყოველმხრივ ცოდნას მოითხოვს „ოპტიმალური გამოსავლის“  დადგენა და ბავშვისა და მოზარდისთვის სერვისების შეწყვეტა.ერთია, როდესაც ადრეულ ასაკში დაწყებული თერაპიის ფონზე ვიღებთ სასურველ შედეგს სოციალურ- კომუნიკაციური უნარების გაუმჯობესების კუთხით და მეორეა ოპტიმალური გამოსავალი თავისი სერვისების შეწყვეტით.არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ აუტიზმის სპექტრის დროს ბავშვებს თავისი სიმძიმისა და განვითარების მხრივ უნდა მივაწოდოთ თერაპიული სერვისი და სხვადასხვა ასაკში, სხვადასხვა განვითარების დონეზე ეს მეთოდები და სპეციალისტები სხვადასხვაა და მულტიდისციპლინური.

ასევე უნდა გვახსოვდეს, რომ დიაგნოზის მოხსნა არ არის მარტივი. დიაგნოზის მოხსნა არ ხდება 2-3 წელიწადში, ეს მრავალწლიანი დაკვირვების შედეგია.



თქვენ გამოაქვეყნეთ ორი ძალიან საინტერესო ბლოგი უახლესი კვლევების შესახებ, სადაც სისხლის ანალიზის მიხედვით აუტიზმის დიაგნოსტიკასა და აუტისტური სპექტრის აშლილობის მქონე ადამიანებისთვის მედიკამენტოზური თერაპიის ჩართვაზე იყო საუბარი

2018 წლის თებერვალში აშშ-ს საკვებისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ( FDA), ერთ-ერთ ფარმაცევტულ კომპანიასთან ერთად, დაიწყო სერიოზული კვლევების ციკლი მედიკამენტზე, რომელსაც მთელი მსოფლიო იმედის თვალით შეყურებს.2020 წლისთვის დაიდება საბოლოო შედეგები, რამდენად მნიშვნელოვნად შეუძლია მედიკამენტმა გააუმჯობესოს სოციალურ- კომუნიკაციური უნარები აუტიზმის სპექტრის აშლილობის დროს.გამოცდის პირველი ეტაპი მედიკამენტმა ზრდასრულებზე უკვე გაიარა, ახლა საუბარია იმაზე, რომ ის ბავშვებსა და მოზარდებზე გამოიცადოს და დადასტურდეს მისი ეფექტურობა.ამ დრომდე არავინ   იცის, თუ რა მექანიზმით მუშაობს ის.

არის კიდევ ერთი სიახლე, რომელიც არ არის ისეთი მასშტაბური, როგორიც წინა კვლევა. დიდი ბრიტანეთისა და ბოლონიის უნივერსიტეტების მეცნიერებმა გამოიკვლიეს 35 ტიპური განვითარებისა და 31 აუტიზმის სპექტრის აშლილობის მქონე ბავშვები და შეადარეს მათი სისხლისა და შარდის ანალიზები. აღმოჩნდა, რომ აუტიზმის სპექტრის აშლილობის მქონე ბავშვების სისხლი შეიცავდა დიდი რაოდენობით დაზიანებული ცილის დაშლილ პროდუქტს- დითიროზინს , ტიპური განვითარების  ბავშვების სისხლთან შედარებით.ადრეა ჯერ საუბარი იმაზე, რომ ეს პროდუქტია სწორედ ეტიოლოგიური ფაქტორი- აუტიზმის და მკვლევარები თვითონ ბევრს საუბრობენ კვლევის ნაკლოვანებებზე,მაგრამ ვფიქრობ,რომ მაინც ძალიან საინტერესო კვლევაა.

კიდევ ერთი პოპულარული თემა არის მძიმე მეტალები და მათი გავლენა აუტისტური სპექტრის აშლილობზე ...

ვფიქრობ, რომ მხოლოდ მძიმე მეტალების კონცენტრაციის მატება სისხლში, რომ განაპირობებდეს აუტიზმის სპექტრის აშლილობის ესოდენ მრავალფეროვან კლინიკას, ძალიან ადვილად დასამტკიცებელი იქნებოდა ეს ფაქტი მეცნიერთა მიერ,თმითუმეტეს თუ გავითვალისწინებთ რა რაოდენობის ფინანსები და ადამიანური რესურსი იხარჯება აუტიზმის სპექტრის აშლილობის ეტიოლოგიური ფაქტორის ძიებაზე.



ძალიან ხშირად გვესმის, რომ აუტიზმის სპექტრის მქონე ბავშვებს ექმნებათ პრობლემები ბაღში, რეალურად როგორი უნდა იყოს გარემო ამ დროს ბავშვებისთვის და არის თუ არა საჯარო  ბაღები სოციალური უნარების განვითარებისთვის კარგი ადგილი?

ბავშვები, რომლებსაც აუტიზმის სპექტრის აშლილობა ან ნებისმიერი ტიპის განვითარების დარღვევა აქვთ, უნდა იზრდებიდნენ და ვითარდებიდნენ ტიპური განვითარების მქონე ბავშვებთან ერთად. როდესაც ჩვენ ვსაუბრობთ აუტიზმის სპექტრის აშლილობაზე, რომლის მთავარი ნიშნებიც არის კომუნიკაციის და სოციალიზაციის დეფიციტი, თუ არ დავეხმარებით მას ბავშვებთან ინტეგრირებაში ძალიან დიდხანს დაკავდება მისთვის სასურველი აქტივობით, იზოლირებულად ითამაშებს და ვერ მივიღებთ იმ მნიშვნელოვან ეფექტს, რისთვისაც მიგვყავს ბაღში ბავშვი.ვფიქრობ , რომ ინფორმირებული კადრების დეფიციტი ნამდვლად არსებობს. ეს არ ნიშნავს, რომ პედაგოგები არ ცდილობენ, უბრალოდ სასურველია მეტი დრო  ეთმობოდეს განსაკუთრებული საჭიროების მქონე ბავშვებთან ურთიერთობის უნარების განვითარებას პროფესიულ წრეებში.ასევე მშობელს შეგვიძლია მივცეთ  რჩევა: თუ არის შესაძლებლობა ბავშვის ბაღისთვის მოსამზადებლად, მე ყოველთვის ვაძლევ რეკომენდაციას: ჯერ დავიწყოთ ქცევითი თერაპია, მეტად მიმღები გავხადოთ ბავში სწავლებისადმი ,ჩამოვაყალიბოთ საწყისი სოციალური უნარები, ვიმუშაოთ იმიტაციის უნარზე,ჩამოვაყალიბოთ მარტივი ინსტრუქციული კონტროლი და შემდეგ უფრო მარტივად მოხდება მისი ბაღში ადაპტირება, თუ ამის არც ტექნიკური, არც ფინანსური შესაძლებლობა არ არსებობს, რა თმა უნდა სახლში დასმას, სჯობს, რომ მიიყვანოს ბაღში.



ქცევითი პრობლემები, ყურადღების დეფიციტი, დაგვიანებული მეტყველება, ჰიპერაქტიულობა - ეს ის ხშირი სიმპტომებია, რომელიც ადრეული ასაკის ბავშვებში თითქმის ყველა ნაბიჯზე გვხვდება. სად გადის ზღვარი აუტიზმსა და სხვა ტიპის განვითარების ეტაპების შეფერხებას შორის და რა დროს გვჭირდება ფსიქოლოგის დახმარება?

სწორედ ამის გამო ხშირია დაგვიანებით მომართვა, რადგან მშობელი ფიქრობს, რომ ის რაც მის შვილს ახასიათებს, აღენიშნებათ სხვა ბავშვებსაც. შესაძლოა, სიმპტომები ერთნაირი იყოს, აქ საუბარია სხვადასხვა სფეროებში სირთულეების ერთობლიობასა და ინტენსივობაზე და ფუნქციონირების დონის დარღვევაზე.  შესაძლოა, ყველა ბავშვი აწყობდეს მწკრივში სათამაშოს, მაგრამ მისთვის სათამაშოს გამოყენება მხოლოდ ასეთი სტერეოტიპული მიდგომით თუკი შემოიფარგლება, ეს პრობლემაა. შეიძლება ბავშვი არ ლაპარაკობდეს,მაგრამ დავალების შესრულებაში მას ხელს რა უშლის. თუკი არ მეტყველებს ბავშვი, მიმიკა-ჟესტებით უნდა ჩაანაცვლოს  მეტყველების დეფიციტი. თუკი ბავშვი ბევრს ტრიალებს, ირიბი მზერით აკვირდება საგნებს, აქვს უმიზეზო სიცილის ეპიზოდები, ახასიათებს სიხარულის დროს მოჭარბებული მოძრაობები - რა თქმა უნდა, ეს არ არის ტიპური განვითარების ნიშნები. რომ შევაჯამოთ -ბავშვს,  რომელსაც  არ უჩნდება სურვილი მშობელს გაუზიაროს სიხარული, ან რომელსაც აქვს მზერითი კონტაქტის,  სოციალური ღიმილის დეფიციტი, არ რეაგირებს სახელით დაძახებაზე, სიხარულზე, აქვს მოჭარბებული მოტორული აქტივობა - ამ სიმპტომებზე მშობელმა ადრეულ ასაკში უნდა გაამახვილოს ყურადღება და მიმართოს სპეციალისტს.

გადაცემის ლაივი LIVE

გადაცემის აუდიოჩანაწერი

[audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/04/EKIMEBI-4-APRILI-MEDEA-ZIRAKASHVILI-1.mp3"][/audio]
                    [post_title] => შესაძლებელია თუ არა აუტიზმის დიაგნოზის მოხსნა – მედეა ზირაქაშვილის რეკომენდაციები
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => shesadzlebelia-tu-ara-autizmis-diagnozis-mokhsna-medea-ziraqashvilis-rekomendaciebi
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-04-06 12:29:20
                    [post_modified_gmt] => 2018-04-06 08:29:20
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=230428
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

        )

    [post_count] => 3
    [current_post] => -1
    [in_the_loop] => 
    [post] => WP_Post Object
        (
            [ID] => 308581
            [post_author] => 6
            [post_date] => 2018-11-23 12:19:15
            [post_date_gmt] => 2018-11-23 08:19:15
            [post_content] => ექიმი-პედიატრი ლელა ზანგურაშვილი წერს გრიპის ვაქცინის შესახებ გავრველებული ყველა მითის შესახებ.

სოციალურ ქსელში მისი პოსტი პოპულარულია, ამიტომ ჩვენც გთავაზობთ.

"შეკითხვა 1. არსებობს ბევრნაირი გრიპის ვირუსი. ეს ვაქცინა ყველა ტიპის ვირუსის დროს ეფექტურია?

გრიპის ვაქცინა ყოველწლიურად! მზადდება იმის გათვალისწინებით, თუ შემდეგ წელს რომელი შტამითაა მოსალოდნელი ეპიდემია. ამის პროგნოზირებისთვის მთელი წელი აკვირდებიან და სწავლობენ გრიპის ვირუსის გავრცელებას. მას შემდეგ, რაც ასეთი პროგნოზი გაკეთდება, იწყება ვაქცინის წარმოება იმ წელს მოსალოდნელი შტამების წინააღმდეგ. სამწუხაროდ, ამინდის პროგნოზის არ იყოს, ზოგჯერ ეს პროგნოზიც ცდება. ან ზოგჯერ გრიპის ვირუსი აღმოჩნდება „ყოჩაღი“ და მნიშვნელოვნად შეიცვლის გენომს. ასეთ წლებში ვაქცინა ნაკლებ ეფექტური აღმოჩნდება ხოლმე. „კარგ“ წლებში ვაქცინის ეფექტურობა საკმაოდ მაღალია და 80-90 პროცენტს აღწევს.
გრიპის ვაქცინას არაფერი აქვს საერთო დანარჩენ ვირუსებთან (ე.წ. გაციება და ა.შ.). ამიტომ გრიპზე აცრილი ადამიანი ჩვეულებრივად ხდება ავად სხვა დაავადებებით. სამაგიეროდ, თუ ვაქცინა ეფექტური აღმოჩნდა, მას არ ემართება, ან ძალიან იოლად გადააქვს, მძიმე დაავადება სახელად გრიპი.

შეკითხვა 2. ადამიანის ორგანიზმი ხომ თავად გამოიმუშავებს იმუნიტეტს? ამ ვაქცინის გაკეთება დროთა განმავლობაში ხომ არ დააქვეითებს იმუნიტეტს?

ადამიანის ორგანიზმი იმუნიტეტს გამოიმუშავებს იმ ვირუსების მიმართ, რომელიც მის ორგანიზმში მოხვდება - დაავადების ან აცრის გზით. თუ ვირუსის (მაგ. გრიპის) წინააღმდეგ აცრა არ გაქვთ გაკეთებული, ერთადერთი შანსი იმუნიტეტის გამომუშავების ამ დაავადების გადატანაა. გრიპი კი სულაც არ არის იოლი გადასატანი. ამისთვის არსებობს აცრა. ის არ ასუსტებს ორგანიზმის იმუნიტეტს. პირიქით, აიძულებს გამოიმუშავოს იმუნიტეტი კონკრეტული ვირუსის წინააღმდეგ ამ ვირუსის გადატანის გარეშე.

შეკითხვა 3. 1 წლის ასაკისთვის რამდენად რეკომენდებულია გრიპის საწინააღმდეგო აცრა?

გრიპის საწინააღმდეგო აცრა დაშვებული და რეკომენდებულია 6 თვის ასაკიდან. წლამდე ასაკის ბავშვს ხშირად ნაკლები შეხება აქვთ გარემოსთან, არ დადის ბაღში, დაბადების დღის ცენტრებში და მშობლები ფიქრობენ, რომ მისი აცრა აუცილებელი არ არის. ნუ დაგავიწყდებათ, რომ ბაღში, სკოლაში მოსიარულე უფროს და-ძმას და მშობლებს თავისუფლად შეუძლიათ გრიპის ვირუსის სახლში „მოტანა“. ამიტომ თუ გადაწყვეტთ ჩვილი ბავშვი არ აცრათ, აუცილებლად ჩაუტარეთ ვაქცინაცია ოჯახის ყველა სხვა წევრს.
აქვე ვიტყვი, რომ თუ ჩვილ ბავშვს რაიმე დაავადება აქვს, რაც მას რისკის ქვეშ აყენებს (მაგ. გულის, ფილტვის დაავადებები), ის აუცილებლად უნდა აიცრას.

შეკითხვა 4. ... ახალი შტამების წინაშე ალბათ ისევ უძლურები იქნებიან აცრილები. თუკი შარშან იმ შტამით არ დაავადდა ადამიანი, წელს ხომ ნაკლებია ალბათობა შარშანდელი შეეყაროს...

ყოველ მომდევნო წელს სრულიად განსხვავებული შტამები არ ჩნდება. ვირუსი თანდათან იცვლის „ანტიგენურ შემადგენლობას“ და, როგორც უკვე ვთქვით, მეცნიერები მთელი წელი სწავლობენ ვირუსს, რათა შემდეგ წელს მომზადებული დახვდნენ.

რაც შეეხება ისეთ შემთხვევებს, როდესაც ორი წელი ერთი და იგივე შტამი ვრცელდება, შარშან არ დაავადებულ ადამიანს, წელსაც მოუწევს აცრა. ამის მიზეზი მარტივია: თუ შარშან იმიტომ არ დაავადდა, რომ უბრალოდ ეს ვირუსი არ შეხვდა, წელს შეიძლება ასე არ გაუმართლოს. ხოლო თუ იმიტომ არ დაავადდა, რომ აცრილი იყო, აცრას რამდენიმე თვეში „ვადა გასდის“ და წლევანდელი ეპიდემიისთვის საკმარისი დაცვა არ ექნება, ამიტომ წელს ახლიდან უნდა აიცრას".
            [post_title] => ყველაფერი გრიპის ვაქცინის შესახებ - რა შემთხვევაშია ის ეფექტური
            [post_excerpt] => 
            [post_status] => publish
            [comment_status] => closed
            [ping_status] => closed
            [post_password] => 
            [post_name] => yvelaferi-gripis-vaqcinis-shesakheb-ra-shemtkhvevashia-is-efeqturi
            [to_ping] => 
            [pinged] => 
            [post_modified] => 2018-11-23 12:31:14
            [post_modified_gmt] => 2018-11-23 08:31:14
            [post_content_filtered] => 
            [post_parent] => 0
            [guid] => http://old.fortuna.ge/?p=308581
            [menu_order] => 0
            [post_type] => post
            [post_mime_type] => 
            [comment_count] => 0
            [filter] => raw
        )

    [comment_count] => 0
    [current_comment] => -1
    [found_posts] => 25
    [max_num_pages] => 9
    [max_num_comment_pages] => 0
    [is_single] => 
    [is_preview] => 
    [is_page] => 
    [is_archive] => 1
    [is_date] => 
    [is_year] => 
    [is_month] => 
    [is_day] => 
    [is_time] => 
    [is_author] => 
    [is_category] => 
    [is_tag] => 1
    [is_tax] => 
    [is_search] => 
    [is_feed] => 
    [is_comment_feed] => 
    [is_trackback] => 
    [is_home] => 
    [is_privacy_policy] => 
    [is_404] => 
    [is_embed] => 
    [is_paged] => 
    [is_admin] => 
    [is_attachment] => 
    [is_singular] => 
    [is_robots] => 
    [is_posts_page] => 
    [is_post_type_archive] => 
    [query_vars_hash:WP_Query:private] => 2a1c3d6d55027bc128a525430006cb3a
    [query_vars_changed:WP_Query:private] => 
    [thumbnails_cached] => 
    [stopwords:WP_Query:private] => 
    [compat_fields:WP_Query:private] => Array
        (
            [0] => query_vars_hash
            [1] => query_vars_changed
        )

    [compat_methods:WP_Query:private] => Array
        (
            [0] => init_query_flags
            [1] => parse_tax_query
        )

)

მსგავსი სიახლეები